Τα πλανεμένα μάτια μας
στα σύννεφα εψαχνόντουσαν
που πήγαιναν κι ερχόντουσαν
κι ύστερα εχανόντουσαν.
Τα πλανεμένα μας αυτιά
τους ήχους μελετούσανε
κι αυτούς που τραγουδούσανε
γι’ αυτά που αγαπούσανε.
Τα μεθυσμένα χείλη μας
κουβέντα αρχινήσανε
κι ύστερα λησμονήσανε
για ποια πρωτομιλήσανε.
Ες Γην Υπερβορείων πάμε, μάτια μου, εκεί που ο Ήλιος δε νυχτεύγει ποτέ.
© Ελένη Καλλιανέζου, Κolding 18 Μαῒου 2011
Εικονογράφηση του Frédéric Clément, στο βιβλίο ”L’ Oiseau Bleu et autres contes” της Μadame d’ Aulnoy, Editions Grasset – Jeunesse, Παρίσι 1991
Αν δημιουργήσουμε όμως έναν θεό παντοδύναμο, πάλι θα μας ξεφύγει κάτι απ’ το γενετικό του κώδικα, εκτός κι αν τον φτιάξουμε μια μέρα στο εργαστήριο. Απαραίτητος όρος βέβαια για το παραπάνω, να έχουμε κι εμείς δημιουργηθεί στο εργαστήριο, οπότε η ηδονή του ζευγαρώματος πάει περίπατο υπέρ της ηδονής του Δόκτωρα Φρανκενστάιν.
_______________________________________________
Σχετικές αναρτήσεις:
Τροφή, Μυστικά Τσελεμεντέ, η Συνταγή των Θαυμάτων και Λοιπές Αλχημείες
Ατελής Εντελέχεια
© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen 28 Mαΐου 2009
Max Ernst, Les Hommes n’en sauront rien (Απ’ αυτό οι άνθρωποι δε θα ξέρουν τίποτα), 1923, Τate Gallery, Λονδίνο
Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού έχει σκοτάδι, αλλά το πρόβλημα λύνεται εύκολα, γιατί η τροφή στο φεγγάρι περιέχει πολύ φώσφορο, που σε κάνει και σένα να φωσφορίζεις, οπότε δεν υπάρχει ποτέ κίνδυνος να γκρεμοτσακιστείς. Θες να πας παρακάτω, βάζεις το χέρι σου μπροστά κι αυτό φέγγει. Σ’ αυτό βέβαια βοηθάει και το βάρος. Αν είσαι 48 κιλά, στο φεγγάρι ζυγίζεις μόλις οκτώ. Ωραίος αριθμός το 8. ΄Οταν ξαπλώνεις, γίνεται άπειρο. Έτσι, όσοι σκέφτονται να έρθουν στο φεγγάρι θα είναι καλό να μην είναι βαρύτεροι από 48 κιλά. Διευκολύνονται και τα ταξίδια.
Τη σκοτεινή πλευρά του Φεγγαριού οι άνθρωποι την αποφεύγουν, το ίδιο όπως αποφεύγουν τους ίσκιους κι αυτό γιατί ποτέ δεν έμαθαν γι’ αυτούς (και λόγω απέχθειας για τα σκουλήκια που είναι γνώστες όλων των μυστικών των σκιών). Όμως τα σκουλήκια κάνουν πάντα όλη τη βρωμοδουλειά που αρνούνται να κάνουν οι άνθρωποι, οι τελευταίοι αυτό το αναγνωρίζουν, αλλά δεν αρέσκονται να έρχονται σε επαφή μαζί τους, και μένει το πάνω από τη γη στους ανθρώπους και το κάτω στα σκουλήκια και στην Ιστορία των Σκιών. Αν μετακομίσεις όμως στη σκοτεινή πλευρά του Φεγγαριού για λίγο, αρχίζεις να μυείσαι στις σκιές, χωρίς να χρειάζεται να ανατρέχεις για βοήθεια στα σκουλήκια της γης.
Σκιές έχουν και οι αριθμοί. Το μηδέν και όλοι οι αριθμοί με αρνητικό πρόσημο που πλησιάζουν στο μηδέν είναι φωτεινοί αριθμοί. Οι πολύ απομακρυσμένοι σκουραίνουν, παίρνουν τα χρώματα του χειμώνα του Βορρά και είναι χαμένοι στην ομίχλη, αλλά όσο πλησιάζουμε στο -∞ πλησιάζουν προς το λευκό. Γίνονται δηλαδή μη-χρώμα. Αντίθετα, όσο πλησιάζουν στο +∞ τείνουν να γίνουν μαύρο, δηλαδή όλα τα χρώματα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει καθόλου ότι η διαβάθμιση στις σκιές των θετικών αριθμών είναι ομαλή. Ενώ, φερειπείν, το 11 έχει ένα φωτεινό κιτρινομπέζ χρώμα από λαδομπογιά, οι αριθμοί από το 20 ώς το 30 σκουραίνουν πολύ. Μετά ξανοίγουν πάλι. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στη μελέτη της Ιστορίας. Όλος ο όψιμος Μεσαίωνας δεν είναι τόσο σκοτεινός που να δικαιολογεί την ονομασία «Σκοτεινοί Χρόνοι». Αντίθετα ο Διαφωτισμός είναι σκούρος μπλε και ίσως όχι και τόσο φωτισμένος. Ο 19ος αιώνας πάλι είναι περί τα μέσα του ροζ, οι αρχές του 19ου μεταξύ πράσινου και μουντού βεραμάν κ.ο.κ. Άρα, στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης μπορείς να μελετήσεις Ιστορία μια χαρά παρακολουθώντας τις σκιές και τα χρώματα. Το ίδιο μπορείς να μελετήσεις και μουσική∙ οι νότες έχουν χρώματα. Αρμονικοί ήχοι δίνουν μια πληθώρα χρωμάτων και σχημάτων πουαντιγιστικού ή αφηρημένου χαρακτήρα, κακοφωνίες και θόρυβοι ανακατέβουν όλα τα χρώματα και μουντζουρώνουν τα πάντα. Αλλά, εκεί που το φεγγάρι είναι σκοτεινό, δεν διατρέχεις τέτοιο κίνδυνο, γιατί ζεις μόνο εσύ κι οι Φεγγαράκηδες κι αυτοί σε προειδοποιούν πότε κάνεις θόρυβο, γιατί έρχονται και σου τρώνε το φαΐ, οπότε αρχίζει και σου λείπει απ’ τον οργανισμό ο φώσφορος, παύεις να είσαι φωσφοριζέ και όλο σκουντουφλάς.
"Εάν η αλήθεια είναι πολύπλευρη, το ψέμα είναι πολύφωνο. "
Ουίνστον Τσώρτσιλ
Λαγός ή Πάπια;
Η πρώτη σκέψη στην πολυπλευρικότητα της αλήθειας και στην πολυφωνικότητα του ψεύδους ήταν ακαριαία: η οπτική απάτη, συνήθης σε παιδικά περιοδικά του καιρού μου, που επιβίωσε μέσα από τον Βικτωριανό Τύπο μαζί με τα ρέμπους και τις μαγικές εικόνες τύπου "ψάξτε να βρείτε την κούκλα της Λιλίκας" ή "ποιο από τα δύο τρίγωνα είναι μεγαλύτερο", που τελικά κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει για οπτική εξαπάτηση τη στιγμή που μέσα τους κρύβουν και την αλήθεια τους. Θυμήθηκα κι άλλο ένα απόφθεγμα του κυβιστή ζωγράφου Georges Braques, ότι η αλήθεια υπάρχει, το ψέμα πρέπει να εφευρεθεί. Όχι απόλυτα αληθές, αφού και η αλήθεια (συνηγορούσης της πολυμορφικότητάς της και των πολλών της όψεων) μπορεί επίσης να συντεθεί, άρα τελικά και να εφευρεθεί, όμοια όπως και το ψέμα μπορεί να υπάρχει: Τα όνειρα που βλέπω το βράδυ απ' τη στιγμή που απέκτησαν αυτήν τη λειψή, την έστω μισερή και σουρρεαλιστική υπόσταση, υπάρχουν, το ίδιο υπάρχουν και τα παραμύθια απ' τη στιγμή που εκφέρονται ως λόγος, πολλώ δε μάλλον απ' τη στιγμή που καταγράφονται.
Ο Τσώρτσιλ από τη στιγμή που ορίζει την αλήθεια ως πολύπλευρη (που είναι) και το ψέμα πολύφωνο προσδίδει οπτικότητα στην αλήθεια και ακουστικότητα στο ψέμα. Αληθές, αν στο ψέμα δούμε μόνο την ηθική του υπόσταση, της αποφυγής του φερειπείν στον πολιτικό και κοινωνικό βίο και στην αρχή της προπαγάνδας του Γκαίμπελς. Το ακουστικό μήνυμα λόγω του φευγαλέου αισθήματος που δημιουργεί μέσω των φωνών των ψευδομένων, εάν δεν έχει καταγραφεί και μάλιστα κατά τρόπο αξιόπιστο (κατά το δυνατόν), κάλλιστα μπορεί να ενορχηστρωθεί ως μια συμφωνία ψεύδους που εξαρτάται και από την αντίληψη και την ικανότητα αυτοσχεδιασμού των κατά σειράν παραληπτών, όπως στο παιχνίδι με το χαλασμένο τηλέφωνο: Ακούω α, αντιλαμβάνομαι β, εννοώ γ, μεταφέρω δ, έως το αρχικό ψευδές μήνυμα να μεταφερθεί αληθώς στον τελικό του αποδέκτη και να καταλήξουμε τυχαία και πάλι στην αλήθεια. Χαριτωμένος παραλογισμός που θυμίζει τα παράδοξα στην "Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων": Ένα σταματημένο ρολόι θα μου δείξει τη σωστή ώρα δυο φορές την ημέρα. Έτσι, αν θέλω να μάθω τη σωστή ώρα, κάθομαι ολόκληρη τη μέρα μπροστά στο σταματημένο ρολόι, που δυο φορές θα μου πει την αλήθεια.
Ας το συνθετοποιήσουμε και ας υποθέσουμε ότι το γνωστικό πεδίο μιας ομάδας στην οποία μεταφέρονται τα ψευδή μηνύματα είναι περιορισμένο και χαρακτηρίζεται από προβλεψιμότητα στις αντιδράσεις της. Τότε, εάν α = αληθές και το πρώτο αρχικό μήνυμα, που οφείλει να διαδοθεί ως ψεύδος ορίζεται ως β, κάλλιστα μπορούμε, διά της μεταφοράς των μηνυμάτων μέσω του παιχνιδιού αυτού του χαλασμένου τηλεφώνου, να εικάσουμε ότι θα καταλήξουμε νομοτελειακά και στο α, στην αρχική αλήθεια, όπως στο παράδοξο της Αλίκης. Τι πλάνη όμως! Γιατί και η αλήθεια μεταβάλλεται.
Εδώ ας προσθέσουμε κι άλλη παράμετρο. Στο προηγούμενο παιχνίδι του χαλασμένου τηλεφώνου ας αλλάξουμε τους παίχτες σε υψηλού νοητικού δυναμικού, ευφάνταστους και απρόβλεπτους, οι οποίοι ποτέ δε θα φτάσουν και στο σκοπό: να εντοπίσουν δηλαδή την αρχική αλήθεια, γιατί θα αυτοσχεδιάσουν με τέτοιον τρόπο, ώστε θα είναι αδύνατον να διακριθεί το ψέμα από την αλήθεια.
Αλλά ποιοι είναι οι παίχτες ενός τέτοιου ιδιοφυούς παιχνιδιού, που έχουν το δικαίωμα να παίξουν ένα τέτοιο παιχνίδι με τους όρους τους; Συνήθως η intelligentsia, που πέρα από ιδαίτερη κάστα διανοητών διαθέτει και τα μέσα να παίξει το παιχνίδι αυτό.
Εάν όμως τα ψεύδη ενορχηστρώνονται, τότε μπορούν και να παράξουν αρμονίες. Και εάν ταυτόχρονα οι αρμονίες αυτές γίνουν τα ζωτικά ψεύδη κοινωνικών ομάδων σε σημείο που η ευτυχία τους να εξαρτάται από αυτά, τότε θα έπρεπε πιθανόν να μιλήσουμε για απενοχοποίηση του ψεύδους ακόμη και στην ηθική του χροιά.
Θα μπορούσε όμως ταυτόχρονα να νομιμοποιηθεί η ψευδαίσθηση και η παραίσθηση και πού αυτή θα μπορούσε να αποβεί και ηθικά κατακριτέα; Ας υποθέσουμε ότι αυτός που τρέφει ψευδαισθήσεις αδυνατεί να διακρίνει αλήθεια από ψέμα και ότι ο έχων παραισθήσεις είναι ή ο κλινικά ψυχοπαθής ή ο λήπτης ψυχοτρόπων ουσιών. Κι ας μου επιτραπεί εδώ να χαρακτηρίσω τους λήπτες ψυχοτρόπων ουσιών ως στερούμενους φαντασίας, αφού η κατάσταση διευρυμένης συνείδησης μπορεί να γίνει κατά βούλησιν από το υποκείμενο και σε οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει. Πηγαίνω επί παραδείγματι στο κέντρο της πόλης και βλέπω πολλούς ανθρώπους μαζεμένους. Εάν το θελήσω, μπορώ κάλλιστα να εστιάσω σε μια παραπληρωματική λεπτομέρεια, όπως λογουχάριν μύτες. Εκατοντάδες μύτες και κάποιοι άνθρωποι τριγύρω. Ή περιγράμματα. Υπάρχουν μόνο περιγράμματα και όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα στοιχεία των περιγραμμάτων. Ή χρώμα κόκκινο. Όλα κινούνται γύρω από το κόκκινο κ.ο.κ., διαδικασία σχεδόν αυτόματη στους αυτιστικούς ή σύμπτωμα της συναισθησίας: "βλέπω" ήχους, "ακούω" χρώματα, "μυρίζω" αριθμούς, συνδυάζω συγκεκριμένους ήχους με συγκεκριμένα χρώματα ή σχήματα, ικανότητα που είχε ο Μότζαρτ και που πραγματεύεται και ο Βασίλι Καντίνσκυ στο βιβλίο του "Σημείο - Γραμμή - Επίπεδο" και στο "Για το Πνευματικό στην Τέχνη", ιδέα που απασχόλησε εκείνη την εποχή και το μουσικοσυνθέτη Μάλερ ή τις εσωτεριστικές αναζητήσεις της Elena Blavatski και της Annie Bessant στις "Σκεπτομορφές" της, το βιβλίο που έγραψε μαζί με τον Leadbeater, όταν τους κύκλους της εποχής απασχολούσε μια ενοποιητική αρχή των αισθήσεων με φιλοσοφικοθρησκευτικές προεκτάσεις.
Πώς ορίζεται τότε η πολυφωνία του ψεύδους και η πολυοπτικότητα της αλήθειας; Το ψέμα μπορεί να είναι τόσο πολύπλευρο όσο και η αλήθεια και η αλήθεια τόσο πολυφωνική όσο και το ψέμα.
Δύσκολοι καιροί για παραμυθάδες. Και το πιο δύσκολο απ' όλα είναι να μπορείς να εφεύρεις τα ζωτικά σου ψεύδη, χωρίς όμως να διαθέτεις και την απαραίτητη κλινική τρέλα που θα σε κάνει ταυτόχρονα να πιστεύεις και σ' αυτά.
________________________________________
Σχετικές Αναρτήσεις:
1. Ψεύδους Εγκώμιον, Ζωτικό Ψεύδος, Σύνδρομο του Πινόκιο και Σύγχρονο Παραμύθι
2. Πλατύπους ο Περιττοδάκτυλος
3. Εξ Ιωνίας
© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen Δανίας 1 Απριλίου 2009
Πάγει τότε στ' αγγέλους Του και τούς λέγει το και το, να με φκιάσετε σήμερα να φάγω χυλοπίτες.
-Θεουλάκη μου, οι χυλοπιτίτσες θένε αυγά για να ζυμωθούνε.
Το γύρισε, το παίδεψε και τότε ήφκιασε το κοκόρι και την κότα.
Πάγει το λοιπόν το κοκόρι, κουτουπώνει μια κότα, βεντουζώνει τ' αχαμνά του στα δικά τση, η κότα καθόντανε, και μετά από λίγο σφίγγεται κι ιδρωκοπάει κι αμολάει ένα αυγουλάκι. Την άλλη μέρα ξανασφίγγεται, να κι άλλο ένα.
Τα πρώτα αυγουλάκια της όρνιθας ήσαντε μαλλιαρά, ένεκα που απάνω στον Παράδεισο έκαμε και ψόφο κι οι φωτιές δεν καλοδουλεύγανε, γιατί ο Οξαποδώ δεν είχε μετακομίσει ακόμη στο λεβητοστάσιο. Το μαλλίν τωνε όμως ήτονα πολύ και γινότανε και τζίβα, καθόσον και τα γατσούλια παίζανε με τ' αυγά κι έτσι πιάνανε ψείρες και κορέους.
Οι αγγέλοι ήσαντε σιχασιάρηδες κι είπανε του Μεγαλοδύναμου να κάμει κάτι διά να λύσει το πρόβλημα. Τότε Aυτός χτένισε τ' αυγουλάκια με πετρέλαιο, καθώς και τα πούπουλα της όρνιθας διά να τα απολυμάνει και να ψοφήσουνε και οι κόνιδες. Παιδεύτηκε όμως στο χτένισμα των αυγών πολύ και Τον έπιασε τσαντίλα και λέγει στον Αρχάγγελό Του:
-Πιάσ' τ' αυγό και κούρευτο με την ψιλή!
Αλλά με το κούρεμα και το πολύ πετρέλαιο πότισε τ' αυγό και το πετσί τση κότας κι ύστερις του κοκόρου κάθε που τη βεντούζωνε, κι έτσι από τότες τα αυγά βγαίνουνε καραφλά.
© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen 11 Mαρτίου 2009
Πηρούνι - κουτάλι, μπρος - πίσω, πάνω - κάτω, με ρυθμό, με την ανάσα σου να συντονίζεται στην κατάποση, όμοια όπως και οι κινήσεις του αυτιστικού ή του νανουρίσματος. Και πέρα - πέρα και γύρω - γύρω, με τα ρουθούνια ανοιχτά, με τις κόρες των ματιών διεσταλμένες, τους ήχους να χάνονται, τους ήχους να έρχονται, αφού παιχνιδίσουν με δυο μπούκλες απ' τα μαλλιά της Βερενίκης στον ουρανό, και Βερενίκη σημαίνει και Vera Icon: αληθής εικόνα.
Τα πιπέρια στη θέση τους κι είναι απαραίτητα τα πιπέρια, γιατί πες μου τα πιπέρια σου να δω τη μαγεριά σου, γιατί για τα πιπέρια γίνανε πόλεμοι κι εκστρατείες, όμοιες με της Τροίας, για την κάψα. Και δεν είναι καθόλου επουσιώδης η κάψα. Είναι το non plus ultra και το αδειανό πουκάμισο της Ελένης ήταν, όσο να πεις, καλοϋφασμένο, γιατί δεν υπάρχει ζωή και συνέχειά της χωρίς ηδονή.
Έπειτα είναι και το αλάτι και το λέει κι ο δάσκαλος ο Άντερσεν. Ήτανε λέει σε μια πόλη της Ρωσίας ένας πλούσιος έμπορος με τρεις γιους, το Φεντόρ, το Βάσια και τον Ιβάν. Οι δυο πρώτοι προκομένοι και μοχθηροί, ο τρίτος ακαμάτης -αλλά αγαθιάρης, που κέρδισε χρυσάφι πολύ και την όμορφη κόρη του Τσάρου για γυναίκα και σώθηκε χάρη σ' έναν γίγαντα, επειδή απάντησε στην ερώτηση: "Ποιο είναι το πιο πολύτιμο πράγμα της γης και της θάλασσας;" Και ο Ιβάν απάντησε: "Μα το αλάτι, φυσικά" και χάρη στο αλάτισμα των φαγητών τρώγανε πια όλοι νόστιμα φαγητά και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.
Αν σου πέσει πολύ αλάτι στο φαγητό, ρίχνεις στην κατσαρόλα μια - δυο πατάτες. Αυτές τραβούν το περίσσιο αλάτι, γιατί οι πατάτες έχουν αυτό το κρυφό προσόν: να γίνονται αποθήκες της περισσευούμενης νοστιμιάς. Μόνο αυτό το τελευταίο δικαιολογεί τον Ιωάννη Καποδίστρια που έβαλε χωροφυλακή να φρουρεί τις πατάτες που εισήγαγε, πέραν του παιδαγωγικού τρυκ να καταστήσει επιθυμητό το απαγορευμένο. Να αναρωτιέται κιόλας δηλαδή κανείς, αν η απαγόρευση της βρώσης μήλων στον κήπο της Εδέμ ήταν κι αυτό στα παιδαγωγικά κολπάκια του Μεγάλου Γιαχβέ, γιατί η παράβαση είναι αναγκαιότητα, αρκεί να είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις την ύβρη σου, για να κάνεις την περίφημη υπέρβαση.
Frans Francken II, Eine Hexenküche (Κουζίνα Μαγισσών), 1610, Kunsthistorisches Museum, Βιέννη
Κάποτε, στο τσακίρ κέφι επάνω, κάθησα και σκάρωσα τη συνταγή των θαυμάτων. Λέει:
Πώς κουρεύουμε ένα αυγό σε 5 πρακτικά βήματα. Μαγειρικές προτάσεις.
Yλικά
-Χάος
-Έρως
-Φίλτρο
-Αυγό
-Χρόνος
Εκτέλεση
1. Εν αρχή ην το Χάος. Και εκ του Χάους γεννήθη ο Έρως. Και δύο ενώνονται εις σάρκα μίαν και κάνουν ένα Αυγό.
2. Μέριμνά μας το αυγό να βγάλει μαλλιά, για να μπορούμε να του περιποιηθούμε και την κόμμωση. Οδηγίες για την αντιμετώπιση της φαλάκρας στα αυγά βρίσκονται στο τεύχος του Αστερίξ, «Αστερίξ ο Γαλάτης», ήγουν: Ο αιχμάλωτος στο ρωμαϊκό στρατόπεδο Πανοραμίξ ο Δρυΐδης αντί να παρασκευάσει το φίλτρο της δύναμης στους Ρωμαίους, φτιάχνει το φίλτρο κατά της τριχόπτωσης. Άρα;
3. Φτιάχνουμε το Φίλτρο!!!
Δηλαδή; Το φίλτρο πρέπει να είναι το λάθος φίλτρο.
4. Πασαλείβουμε το αυγό με το φίλτρο και περιμένουμε το σωστό Xρόνο, ώστε να φτάσουν τα μαλλιά του αυγού στο επιθυμητό μήκος.
5. Κατόπιν, το κουρεύουμε με μεθόδους που μπορούν να ποικίλλουν. Βλέποντας την ταινία «Η ωραία του Κουρέα» ή την όπερα «Ο Κουρέας της Σεβίλλης».
ΠΡΟΣΟΧΗ: Το αυγό μας δε θα πρέπει να είναι κλούβιο!
Με τα σωστά φίλτρα και το λάθος χρόνο δεν έγινε τίποτα σπουδαίο στην Ιστορία των Ανθρώπων. Αλλά, αν δεν υπάρχει έρωτας, ξέχνα τα θαύματα, αγόρι.
© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen, 9 Mαρτίου 2009
Καλότυχοι οἱ νεκροὶ ποὺ λησμονᾶνε
τὴν πίκρια τῆς ζωῆς. Ὅντας βυθίσει
ὁ ἥλιος καὶ τὸ σούρουπο ἀκλουθήσει,
μὴν τοὺς κλαῖς, ὁ καημός σου ὅσος καὶ νἆναι.
Τέτοιαν ὥρα οἱ ψυχὲς διψοῦν καὶ πᾶνε
στῆς λησμονιᾶς τὴν κρουσταλλένια βρύση·
μὰ βοῦρκος τὸ νεράκι θὰ μαυρίσει,
ἂ στάξει γι᾿ αὐτὲς δάκρυ ὅθε ἀγαπᾶνε.
Κι ἂν πιοῦν θολὸ νερὸ ξαναθυμοῦνται.
Διαβαίνοντας λιβάδια ἀπὸ ἀσφοδύλι,
πόνους παλιούς, ποὺ μέσα τους κοιμοῦνται.
Ἂ δὲ μπορεῖς παρὰ νὰ κλαῖς τὸ δείλι,
τοὺς ζωντανοὺς τὰ μάτια σου ἂς θρηνήσουν:
Θέλουν μὰ δὲ βολεῖ νὰ λησμονήσουν.
Λορέντζος Μαβίλης, Λήθη, από Tα ποιήματα, Ίδρυμα Kώστα και Eλένης Oυράνη 1990)
ΛΗΘΑΡΓΟΣ ΠΑΕΙ ΝΑ ΠΕΙ: Ο ΤΗι ΛΗΘΗι ΤΑΧΥΣ
A l’alta fantasia qui mancò possa;
ma già volgeva il mio disio e ‘l velle,
sì come rota ch’igualmente è mossa,
l’amor che move il sole e l’altre stelle
Dante Alighieri, La Divina Commedia, Paradiso XXXII, 142 – 145 [1]
«Πάντες οι της ελληνικής παιδείας μετέχοντες Έλληνές εισι» – Ισοκράτης
Eρυθρόμορφος κιονωτός κρατήρας του ζ. του Μελεάγρου, αθηναϊκής προέλευσης. Χρονολογείται μεταξύ 400 και 300 π.Χ και βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο του Δουβλίνου, α.ε. 217956. Εικονίζεται σκηνή συμποσίου με συμποσιαστές, κάποιοι εκ των οποίων παίζουν κότταβο[1], μοτίβα με τροφή, Μαινάδα, σατύρους, και Έρωτα. Η φωτογραφία προέρχεται από το Αρχείο Βeazley, Classical Art Research Centre.
Ζούσε πολύ παλιά στην Αρχαία Αθήνα μια κοπελιά που τηνε λέγανε Μαρίδα και ήτονα έξυπνη πολύ και τσαχπίνα κι αρεσκόντανε να κόβει τσάρκες στο Φάληρο, μ' ένα τσούρμο μικρά παιδιά που τηνε παίρνανε αποπίσω και την εβάζανε στη μέση, γιατί τότες δεν ήτο πρέπον οι γυναίκες να βγαίνουνε μόνες τους όξω, εξόν κι αν ήτανε για δουλειά παστρική.
Στη Μαρίδα άρεζε πολύ το κολύμπι. Πέταγε τα ρούχα της και δώστου βουτιές στ' ανοιχτά, μαζί κι η πιτσιρικαρία.
Μια μέρα την επήρε χαμπάρι ένας άντρας βλάκας κι επαρμένος, ο Βλίτος κι ούλο ετριγύριζε στις παραλίες, γιατί του εμπήκαν στο μυαλό σκέψεις πονηρές.
Τούτη όμως πάντα του ξεγλίστραγε σαν το ψάρι μαζί με τα παιδιά.
Μια και δυο πάει ο Βλίτος και ζητάει απ' τους ψαράδες ένα δίχτυ κι ανοίγεται με το βαρκάκι του μια νύχτα κι αμόλησε το δίχτυ κρυφά.
Πάει η Μαρίδα με τα παιδόπουλα την άλλη μέρα για κολύμπι και πιάνεται στα δίχτυα του Βλίτου του τρισκατάρατου. Και πολεμώντας να λευτερωθεί με τα μικρά επνίγηκε, μαζί και τα πιο πολλά παιδιά.
Τότες οι θεοί τη μεταμορφώσανε με τα παιδιά σε ψάρια. Κάποια απ' τα μικρότερα γλιτώσανε, γιατί καταφέρανε να το σκάσουν κολυμπώντας, ανάμεσα απ' τις τρύπες του διχτιού μεταμορφωμένα σε ψάρια. Το Βλίτο για την κακία του το μεταμορφώσανε οι θεοί σε χορτάρι με κοτσάνι σκληρό.
Οι ψαράδες ηύρανε την επαύριο στ' ανοιχτά ένα δίχτυ γεμάτο ψάρια και τα πουλήσανε στο λιμάνι της Ζέας και τα δοκιμάσανε οι νοματαίοι στο τηγάνι και τα βρήκανε νόστιμα πολύ.
Κι εβγήκανε κι οι γυναίκες παγανιά σε χωράφια και μαζέψανε το χόρτο, το βλίτο. Το δοκιμάζανε ωμό, αλλά δε μασιόντανε. Το καθαρίσανε απ' το χοντρό βλαστάρι και το βράσανε κι εβάλανε από πάνου λαδόξυδο κι είδανε ότι πάει με τις τηγανητές μαρίδες. Ακόμη όμως και σα χορτάρι ο Βλίτος τιμωρήθηκε σκέτος να είναι άνοστος, αν δεν υπάρχει στο τραπέζι και μαρίδα τηγανητή.
Η θάλασσα του Φαλήρου εγέμισε απ' τα καινούργια ψάρια, τις μαρίδες, που πολλαπλασιαστήκανε από εκείνα τα παιδιά που γλιτώσανε παλιά απ' το δίχτυ του Βλίτου.
Από τότες οι ψαράδες βγαίνανε συχνά και ψαρεύανε μαρίδες, που γίνανε τόσο ονομαστές, ώστε δε λογιζόντανε γλέντι, αν δεν υπήρχε στο τραπέζι και μαρίδα του Φαλήρου.
____________________________
[1] Για τον κότταβο βλέπε πληροφορίες εδώ
-Aφετηρία κι έμπνευση για το παρόν παραμύθι το γεγονός ότι χθες, 24 Οκτωβρίου 2008, τηγάνησα μαρίδες! Το γεγονός είναι κοσμοϊστορικό για δυο λόγους:
α) Ότι ξανάρχισα να μαγειρεύω ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια.
β) Ότι τηγάνησα ψάρια για τρίτη φορά μέσα σ' ένα δίμηνο.
Μέσα σ' όλα τ' άλλα, γνωστό ότι αδυνατώ να διαχειριστώ την καθημερινότητά μου χωρίς να είμαι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο φευγάτη, κι έπειτα θεώρησα ότι ήταν πρέπον κάποιος να γράψει ένα παραμυθάκι για τη μαρίδα, γιατί αδικείται απ' τη μυθοπλασία.
© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 25 Οκτωβρίου 2008
| giati de me 8es ku... |
Υ.Γ. O εν λεοντή θηρίου primitif αποικιακός κι εδώδιμος σπηλαιάνθρωπος μου επεσήμανε στα σχόλια ότι ξέχασα να αναφέρω μέσα στις πτυχές μου και ότι το ξύνω. Δε μας διευκρίνησε βεβαίως τι, οπότε και συμπληρώνω: Ξύνω το κεφάλι μου, να κατεβάσω ιδέες. Βοηθάει.
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
