Τα πλανεμένα μάτια μας
στα σύννεφα εψαχνόντουσαν
που πήγαιναν κι ερχόντουσαν
κι ύστερα εχανόντουσαν.
Τα πλανεμένα μας αυτιά
τους ήχους μελετούσανε
κι αυτούς που τραγουδούσανε
γι’ αυτά που αγαπούσανε.
Τα μεθυσμένα χείλη μας
κουβέντα αρχινήσανε
κι ύστερα λησμονήσανε
για ποια πρωτομιλήσανε.
Ες Γην Υπερβορείων πάμε, μάτια μου, εκεί που ο Ήλιος δε νυχτεύγει ποτέ.
© Ελένη Καλλιανέζου, Κolding 18 Μαῒου 2011
˙οτόρακεθ ιλύοζαν
ιλίεπ οτ εσηνίκκοκ
˙οτόρκ ιακ αμ 'ονισάρπ
ιλίπμορεν ικάληψ
˙ιδίμαιμασ – ιζάραμ
οτόιργα οτ ιλόθ
ιδίρφασ οτ υοτάλαγ
οτ έσιρύοφρυοφ 'οτόμ
¡ιλύοπμυορθ οτ ιλύολακ
ινέρετ εσιρύγ να ικ
ινάφ 'ιστίρυμ 'ικίτ
αρέπ – αρέπ ιακ έρεφ ←
Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κ’ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.
Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·
διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
A όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.
Aλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Aνεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω.
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, Τείχη
Φλαμανδική εικονογράφηση Κήπου από το Roman de la Rose (To Μυθιστόρημα του Ρόδου), Πρώιμη Αναγέννηση, περί το 1485. Το Μυθιστόρημα του Ρόδου είναι ένα μεσαιωνικό αλληγορικό ποίημα, γραμμένο σε μορφή ονειροδράματος. Οι πρώτοι 4058 στίχοι γράφτηκαν από τον Guillaume de Lorris γύρω στο 1230, ενώ περί το 1275 ο Jean de Meung πρόσθεσε 17.724 στίχους στο ποίημα, το οποίο διαδραματίζεται κατά τα πρότυπα της Ιπποτικής Λογοτεχνίας εντός ενός κήπου. Στο εσωτερικό του υπάρχει ο έρωτας, ενώ εκτός των τειχών τοποθετείται η καθημερινότητα. Η σύλληψη του Jean de Meung είναι φιλοσοφικότερη και ακαδημαϊκότερη απ' αυτήν του Guillaume de Lorris, δεν της λείπουν όμως και στοιχεία μισογυνισμού. Οι σχολαστικοί του Μεσαίωνα ωστόσο, θέλησαν να δώσουν ένα άλλο νόημα στο ερωτικό αυτό ποίημα, κι είπαν πως η ιστορία είναι αλληγορία από τις Γραφές, κι ότι συμβολίζει τον Ευαγγελισμό της Παρθένου, καθώς το Άγιο Πνεύμα εισέρχεται μέσα απ' τη σφραγισμένη πόρτα του κήπου, αν και κύριος σκοπός του ποιήματος ήταν να διασκεδάσει με ιστορίες τέχνης και έρωτος, όπου ως Rose αναφέρεται το όνομα μιας κυράς ή γενικά λειτουργεί περισσότερο ως σύμβολο της γυναικείας σεξουαλικότητας κατά τα ήθη της εποχής. Όπως και να 'χει, κοινός τόπος ανάμεσα στους αποσυμβολισμούς των σχολαστικών και των λοιπών αναγνωστών είναι η μεσαιωνική αλληγορία, πολύ προσφιλής στη φιλολογία της εποχής, αφού συνδέει τον αρχαίο κόσμο και τις παγανιστικές δοξασίες και σύμβολα με αυτά του χριστιανισμού, προκειμένου να υπάρξει ιστορικό συνεχές σε πίστεις αντιθετικές, αντιφατικές και μη συμβιβάσιμες μεταξύ τους. Το έργο αυτό επηρέασε ιδιαίτερα τη Γαλλική, αλλά και την Αγγλική Λογοτεχνία με τον Αρθουριανό Κύκλο και ήταν εξίσου δημοφιλές με τη Δαντική Θεία Κωμωδία.
***
Στην Αρχαία Ελλάδα θεωρείτο ταμπού να γίνει οποιαδήποτε ταφή εντός των τειχών μιας πόλης. Όλες λοιπόν οι ταφές γίνονταν extra muris - εκτός των τειχών, για να μη μιανθούν οι πόλεις των ζωντανών με τις νεκροπόλεις. Το ίδιο ίσχυε και για τη Δήλο. Καμία ταφή δεν επιτρεπόταν στο νησί, γι' αυτό και οι νεκροί θάβονταν στο νησάκι της Ρήνειας.
Εξαίρεση για την Αθήνα αποτέλεσε ο Φιλόππαπος, εγγονός του τελευταίου βασιλιά της Κομμαγηνής, βασιλείου που κατέλυσε ο Βεσπασιανός, με αποτέλεσμα ο Φιλόππαπος να πάρει το δρόμο της εξορίας, να καταλήξει στην Αθήνα, να πάρει τον τίτλο του Αθηναίου πολίτη και να γίνει ευεργέτης της πόλεως των Αθηνών. Οι Αθηναίοι ως αντάλλαγμα τού επέτρεψαν να χτίσει το ταφικό του μνημείο εντός των τειχών, απόδειξη πως οι αρχές ή οι θρησκευτικές δοξασίες εύκολα εγκαταλείπονται όταν υπάρχει οικονομικό όφελος, και τούτος εδώ επέλεξε αλλαζονικά λόφο επιφανή, ευδιάκριτο σ' όλη την πόλη κι έφτιαξε τον τάφο του στην κορυφή, σα νέο Παρθενώνα.
Εντός των τειχών δεν επιτρέπονταν λοιπόν οι ταφές στην αρχαιότητα, εντός των τειχών δεν λογιζόταν καθημερινότητα για τα μεσαιωνικά ήθη της κάστας των ευγενών, ο έρωτας όμως προστατεύεται μέσα σε κήπους που τους κλείνουν τείχη και φράχτες κι είναι δομημένοι γεωμετρικά με αυστηρές συμμετρίες, συνήθως χωρισμένοι σε τέσσερα τμήματα, με παρτέρια με καλλωπιστικά και βρώσιμα ποώδη και δέντρα, μονοπάτια κι ένα συντριβάνι συνήθως στη μέση.
Ερωτεύεσαι λοιπόν εντός των τειχών, ζεις εκτός, αμύνεσαι εντός, επιτίθεσαι εκτός, γεννιέσαι εντός, πεθαίνεις εκτός, γεωμετρικά, εντός - και επί τα αυτά, εντός - εκτός εναλλάξ, γεγονότα χωρισμένα σε δίπολα να φτιάχνουν γωνίες παραπληρωματικές, δηλαδή ούτε καν έναν πλήρη κύκλο και γίνονται οι ζωές ημικύκλια και κανείς δε φεύγει "πλήρης" ημερών, μόνο και μόνο γιατί υπάρχουν αυτά τα άτιμα τα τείχη. Intra muros ή extra muris, παρεκτός κι είσαι ο Φιλόππαπος.
© Ελένη Καλλιανέζου, Kolding 2 Μαρτίου 2009
Μπουρλότο!!! (Αχ, Αυτή η Γυναίκα Μου)
Καλέσανε λέει το Σπίθα 2 άτομα εις μπλογκοπαίγνιον και ούτος εκαυχήθηκε ότι μπορεί να συνδυάσει τ' ασυνδύαστα!
Και έπαιξε, λέει με 10 αντί 5 λέξεις!
Μπουρλότο! Αναφώνησα. Και ιδού ξαναπαίζω με ΟΛΕΣ τις λέξεις που έδωσαν οι:
stardust30: άγγελος, απόλαυση, θάλασσα, αγναντεύω, αστέρια
Ανορθόδοξος: λοστρόμος, πλώρη, φεγγάρι, ταξιδεύω, ονειρεύομαι
Pølsemannen: γίδα, τιρμπουσόν, μπουγάτσα, ηλιοβασίλεμα, τζιβιτζιλού
Εstarian: σκορδαλιά, ποζιτρόνιο, γκαργκόυλ, οδοστρωτήρας, πίπα
Η αφεντιά μου: σερσέμης, ημίμετρο, σαϊτιά, εξάτμιση, ταριχεύω
Σπίθας: βίτσα, τυρβάζω, γιαούρτι, γρύλος, καλουπώνω
Τοβενίτο: δημοτική, ιατροδικαστής, σαλπάρω, ταψί, γαργαλιέμαι
Το όλον λέξεις 35!!!
Το ποζιτρόνιο ενός ερωτευμένου σε παραλλαγή της δημοτικής μας παράδοσης.
Ένας λοστρόμος κάθουνταν στου καραβιού την πλώρη
τη θάλασσα αγνάντευε, τ' αστέρια, το φεγγάρι
κι ο νους του εταξίδευγε σε μιαν ωραία κόρη
που έκαμέ τον μακριά μια μέρα να σαλπάρει.
Και με το ηλιοβασίλεμα αυτήνα συλλογάτο
που 'ταν ωραία ως άγγελος, κόρη καμαροφρύδα
κι εκείνην ονειρεύουνταν, διόλου δεν εκοιμάτο
ωσότου εις τον ύπνον του είδε μιαν άσπρη γίδα.
-Αφέντη μου θαλασσινέ, πανάκριβέ μου αφέντη
η σαϊτιά του έρωτα βαρειά ελάβωσέ σε
σε στοίχειωσε, σε ύπνωσε σα να 'χεις πιει αψέντι
τη σκέψη σου ταρίχευσε κι απέκει εσκότωσέ σε.
Αυτά του 'πε η γίδα του στον ύπνο του λοστρόμου
κι ύστερις βλέπει έναν βοσκό οπού κρατούσε γκλίτσα
που μία τηνε βάσταγε ως καριοφύλλι επ' ώμου
και μια ψηλά τη σβούριζε ωσάν να ήτο βίτσα.
Κι ήρθε κι η μάνα του έπειτα στ' όνειρο ν' απαντήσει
και σκορδαλιά κοπάναγε στο ξύλινο γουδί της
κι ένα ταψί εκράταγε μπουγάτσα για να ψήσει
κι είπε κι αυτή το λόγο της ως μάνα στο παιδί της:
-Γιε μου, δεν είν' ο έρωντας σπίτι να καλουπώσεις
ουδ' είν' γιαούρτι ή τυρί στη σκάφη για να πήξεις
και έχει και απόλαυση και πόνους να μερώσεις
και όνειρα και χρώματα στο φίλτρο ν' αναμείξεις.
Αλλιώς χωρίς τα δάκρυα, στο λέγω και στο είπα
όλα θα είν' ημίμετρα ενός άντρα σερσέμη
δαχτυλιδάκι του καπνού στη ναυτική σου πίπα
που ν' αγαπάει σκιάζεται, τον έρωντα τον τρέμει.
Και ο λοστρόμος ξύπνησε βαθειά συλλογισμένος
σα να τον πάτησε βαρύς του δρόμου οδοστρωτήρας
κι είδε πως πριν ετύρβαζε τα μάλλα πλανεμένος
γι' αυτό και δεν εγίνηκε της κόρης ο μνηστήρας.
Γι' αυτό και δεν ετόλμαγε στην κόρη να μιλήσει
χανότανε στις φαντασιές «Άσε μ' εσύ κι ο γρύλος σου»
τάχα μην είν' τζιβιτζιλού, μην τάχα τον αφήσει,
άει πάγαινε όφη από δω, ο πειρασμός, το μήλο σου...
Και πήρε ένα τιρμπουσόν ν' ανοίξει ένα κρασάκι
και η καρδιά του εθάρρεψε καθώς αυτός θυμιόταν
πως όταν ήταν κούτσικο κι αυτός μικρό παιδάκι
από τη ζούλεια συνεχώς εκείνος γαργαλιόταν.
Και όταν το καράβι του, «Γκαργκόυλ» τ' όνομά του
λιμάνι έπιασε ξανά στα πάτρια τα μέρη,
ατός του αποφάσισε να πει το θέλημά του
στην κόρη του ιατροδικαστή, που την ελέγαν Μαίρη.
-Μικρή μου εγώ σε αγαπώ και θέλω σε δικιά μου
Μαίρη, Μαιρούλα και Μαριώ, κυρά γαϊτανοφρύδα
και βγες απόψε να σε ιδώ Μαρία μου, γλυκειά μου
ότι έχασα το λογισμό μόλις σε πρωτοείδα.
Κι η Μαίρη εσυναίνεσε και εύνοια του χάρισε
και κανονίσαν μόνοι τους οι δυο τους να βρεθούνε
κι εκείνος τη Γιαμάχα του τη μηχανή καβάλησε
στο φουλ γκάζια κι εξάτμιση για να συναντηθούνε.
Αυτά! Για ουζάκι! Άμα θέλετε, βάζετε και περισσότερες λεξούλες!
© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 5 Δεκεμβρίου 2008
Ο κύριος Πολσεμάνογλου, διαπρεπής πεταλωτής Κενταύρων και διάσημος παιχνιδιάρης με προσκάλεσε να παίξουμε το παιχνίδι «Ο Συγγραφεύς» βάζοντας το χέρι του στο σωρό με τις ελληνικές λέξεις.
Κληρώθηκαν οι παρακάτω λέξεις:
γίδα, τιρμπουσόν, μπουγάτσα, ηλιοβασίλεμα, τζιβιτζιλού
Με αυτές λοιπόν μας εκάλεσε να διαπρέψουμε συγγραφικώς. Ιδού λοιπόν πώς εκέντησε η πένα μου:
Μία φορά κι έναν καιρό η ωραία Μαριλού,
(που κακές γλώσσες ήθελαν να 'ναι τζιβιτζιλού)
επήρε ένα τιρμπουσόν ν' ανοίξει ένα κρασάκι
για να το πιει και να χαρεί και με το Κατινάκι.
Το Κατινάκι γέλασε, της έκλεισε το μάτι:
-Κάτσε τώρα θυμήθηκα με το φελλό σου κάτι.
-Πες μου κι εμένα να χαρείς τα δυο γλυκά σου μάτια
και μη τα κρύβεις ουδαμώς αυτά τα κάτια, Κάτια.
Και τότε η Κάτια έβγαλε απ' τη σακούλα κάτι
μακρύ, σκληρό, κυλινδρικό, που έβγαζε το μάτι
κι η Μαριλού ορθάνοιξε το μάτι της γαρίδα
κι απ' την αυλή εβέλασε κι η κανελλιά η γίδα.
Κι ήρθε ηλιοβασίλεμα κι η Μαριλού κι η Κάτια
χουφτώθηκαν, φιλήθηκαν και βγάλανε τα μάτια.
Κι ύστερις εδιαβάσανε και μια εφημερίδα
κι είπαν πως είναι και καιρός ν' αρμέξουν και τη γίδα.
Και βάλαν γάλα στον καφέ κι ανάψαν και τσιγάρο
και κάθησαν και ρέμβαζαν του λιμανιού το φάρο
κι ήταν η θάλασσα γυαλί (γιατί ήταν και μπουνάτσα)
και έπειτα πεινάσανε και φάγαν μια μπουγάτσα.
Κι έρχεται τώρα η σειρά μου να καλέσω στο παίγνιον τους:
maika, akrat, το ανήψι Τοβενίτο, τον Τάκη και το Σπίθα
Για να εμπνευσθούν και να συγγράψουν έπος, διήγημα, πολιτικό άρθρο, ποίημα, στατιστική ή μυθιστόρημα που να περιέχει τις κάτωθι λέξεις:
σερσέμης, ημίμετρο, σαϊτιά, εξάτμιση, ταριχεύω
Σε καλή μεριά τις λεξούλες σας!
Σας φιλώ με πάθος
και ας είναι λάθος
Αστέρω Κατιτίδου
© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 3 Δεκεμβρίου 2008
© Ελένη Καλλιανέζου, Ορχήστρα, Μικτή τεχνική γκουάς και σινική μελάνη σε χαρτί, Μάρτιος 1994
Όταν το χρώμα ζευγάρωσε με τον ήχο
κι όταν, ψαύοντας στα τυφλά,
το φωνήεν συγκατατέθηκε στο σύμφωνο
για να φτιάξει το «αχ» και το «χα»
γέμισε της νύχτας το κορμί αιμωδίες
και τα χείλη των ανθρώπων χασμωδώντα
παρέπεμψαν
σε παραπομπές,
πομπές,
αποπομπές.
Είναι ύβρις να παραδίδεις τον κήπο σου
στις πατημασιές των ελεφάντων.
© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 17 Νοεμβρίου 2008
Ανάθεμά σε, Ιάσονα και τρισανάθεμά σε
που μ’ ήφερες στην Κόρινθο μες στους γυναικωνίτες
του γιους σου να βυζαίνω εγώ κι εσύ να είσαι κύρης
και τώρα να παντρεύεσαι του Ρήγα θυγατέρα.
Σάματις δε σου κοίμισα εγώ το μέγα δράκο
και το μικρό μου αδερφό δεν ήσφαξα για σένα;
Μήγαρις δεν τον βούβανα εγώ το γίγα Τάλω
και τον Πελία δεν έβρασα σε χάλκινο σκουτέλι;
Τώρα ατή μου τους δυο γιους που ‘σπειρες θα χαλάσω,
της Κόρινθος το βασιλιά θα τονε καταστρέψω,
τη ρηγοπούλα νύφη σου εγώ θα φαρμακώσω,
κακά στερνά σε σένανε και σ’ όλη τη σπορά σου!
Κι ανάθεμα τη μήτρα μου που στην Κολχίδα εδέχθη
τον Αργοναύτη ήρωα, της Ιωλκώς αυθέντη...
Η Μαρία Κάλλας ως Μήδεια από την πρόβα generale στην ομώνυμη όπερα του Κερουμπίνι, Covent Garden, Λονδίνο, 15 Ιουνίου 1959. Η παράσταση είχε πρεμιέρα στις 17 Ιουνίου του 1959. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Bettelmann.
© Eλένη Καλλιανέζου, Vejen, 23 Iουλίου 2008
..jpg)
Gerry Uelsmann, Real and Surreal
_________________________________________________________
1. Τα ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη θα τα βρείτε εδώ
2. Συναφείς αναρτήσεις: α) Στη Χώρα του Καθρέφτη με το Νίκο Γκάτσο και τι Είδα Εκεί και β) Της Μηλιάς τα Παπουτσάκια. (Παραλλαγή σε μια Παραλογή)
© Oδυσσέας Ελύτης – Ελένη Καλλιανέζου, Vejen Δανίας, 15 Ιουλίου 2008
| 20 Ikariotikos (Pa... |
Αιγυπτιακή Γάτα Πτολεμαϊκής Περιόδου (330 – 30 π.Χ), Τhe Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη________________
Τoni Frissel, Lady in the Water, 1947
© Karla, Summer’s Kitchen
Η αληθινή απάντηση θα ανακοινωθεί προτού η Σελήνη γίνει ενός τετάρτου στην Αλάσκα.
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
