Παρά Ιστέριμ - Σκυλεύσεις

Α. Παρά ιστέριμ

[...Τις απόκρηες ήβγαινε στους λαϊκούς μαχαλάδες η ερημιόλα. Αυτή ήτανε ένας θίασος που τον αποτελούσανε κάτι αληταράδες από τα Μορτάκια ή κι από άλλους λαϊκούς μαχαλάδες. Ήτανε μασκαρεμένοι Αραπάδες. Μουτζουρώνανε τα μούτρα τους και τα χέρια τους με τη μαυρίλα του τσουκαλιού, βάζανε μιαν άσπρη πουκαμίσα και φέσι. Ήτανε δεμένοι ο ένας με τον άλλονε με σκοινί περασμένο γύρω από την κοιλιά τους. Είχανε κρεμασμένη στο λαιμό τους μια κουδούνα. Ο κορυφαίος κράταγε μια μεγάλη μαγκούρα στο χέρι του, η οποία είχε στην απάνω άκρη της μια ακόμη πιο μεγάλη κουδούνα.
Χτυπούσε μ’ αυτή το έδαφος και ρύθμιζε το χορό τση Ερημιόλας. Ηστεκούντοστε ομπρός από τα μαγαζιά κι αρχίναγε να τραγουδάη ο κορυφαίος, ενώ οι άλλοι χοροπηδάγανε ρυθμικά.

Κορυφαίος: ε, ε, ερημιόλα.
Ο χορός: ε έιβαλλαχ (να δώση ο Θεός).
Κορυφαίος: Παρά μαφίς (δεν έχομε παράδες).
Ο χορός: έιβαλλαχ.
Κορυφαίος: Παπούτς μαφίς.
Ο χορός: έιβαλλαχ.
Κορυφαίος: Παρά ιστέριμ (θέλω παράδες).
Ο χορός: έιβαλλαχ.
Κορυφαίος: κι εσύ φούρναρη έιβαλλαχ, εκμέκ ιστέριμ (ψωμί θέλω).
Ο χορός: έιβαλλαχ.
Κορυφαίος: Μπρος το χασάπικο: κι εσύ χασάπη έιβαλλαχ.
Μπρος το μπακάλικο: κι εσύ μπακάλη έιβαλλαχ.
Μπρος τα σπίτια: κι εσύ κοκώνα έιβαλλαχ. Pίξε παράδες έιβαλλαχ.

Οι γειτονιές απ’ όπου πέρναγε η Ερημιόλα ήτανε ανάστατες. Τα παιδιά γύρω τους φωνάζανε και χορεύανε. Όταν πια νύχτωνε πήγαινεν ο θίασος τση ερημιόλας σε καμμιά ταβέρνα, πίνανε ό,τι βγάλανε και ηγινούντοστε ούλοι στραβοί στο μεθύσι...]

Ν. Kαρτσωνάκης-Nάκης, Θυμάμαι τη Σμύρνη, Tο Eλληνικό Bιβλίο, 1972, απόσπασμα Η Ερημιόλα

Β. Σκυλεύσεις

Ο κύριος Φώτης ήταν επίτροπος στην ενορία, όχι ιδιαίτερα ευφυής, αλλά γενικώς άνθρωπος καθωσπρέπει και με αυξημένο το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Μια μέρα πιάσαμε συζήτηση για τιμές των ακινήτων κι ότι μπορείς να βρεις σπίτι σε πολύ καλή τιμή, όπως το θες κι όπου το θες. Στο νου μου είχα μισογκρεμισμένα σπίτια ή μύλους σε νησιά που τ' αγοράζεις κι ύστερα τ' ανακαινίζεις, αλλά θέλουν ένα σκασμό λεφτά για την ανακαίνιση ή κόλπα σε υπουργεία για να πάρεις επιδοτήσεις, αλλά πάντα αρνιόμουν πεισματικά οποιαδήποτε δημοσιοσχεσίτικη σχέση που θα είχε και την υποψία του "ζητώ χάρη ή ρουσφέτι".

-Κοίτα, μου λέει. Υπάρχουν και οι πλειστηριασμοί. Αν ανοίξεις την εφημερίδα, θα δεις πολλά σπίτια να βγαίνουν στο σφυρί σε τιμή ευκαιρίας.

-Αυτό το απορρίπτω ασυζητητί, απαντώ. Δε θα μπορούσα ποτέ να ζω σ' ένα σπίτι ακούγοντας στ' αυτιά μου τη βαρυγκώμια του πρώην ιδιοκτήτη, που βρέθηκε στη θέση να του εκπληστηριάζουν το βιος του.

-Αν δεν το πάρεις εσύ, θα το πάρει κάποιος άλλος, μου αντιγυρίζει.

Τινάχτηκα, σοκαρίστηκα, βρήκα ένα πρόσχημα ότι έχω δουλειά και το 'βαλα στα πόδια. Γιατί πάντα μου φαινόταν βέβηλο κι ανόσιο το να σκυλεύεις πτώματα ή να περιμένεις σαν το κοράκι πότε θα αποθάνει κάποιος ή πότε βρίσκεται σε απελπισία για να του πάρεις αυτό που έχει, γιατί βρέθηκε κάποια στιγμή σε αδυναμία να πληρώσει ένα χρέος, ποσόν πολλές φορές ευτελές. Εντάξει, δεν είσαι εσύ αυτός που του βάζει το μαχαίρι στο λαιμό, είναι το κράτος ή μια εταιρία ή η Εκκλησία. Ε, και; Συναυτουργός γίνεσαι στη σκύλευση.

***

Το τελευταίο επτάμηνο στην Ελλάδα ήταν για μένα πολιτισμικό σοκ.

Τελευταία φορά πριν απ' αυτό είχα έρθει για 10 μόνο μέρες στις βουλευτικές εκλογές του 2007. Κι επειδή απ' την προτελευταία φορά που κατέβηκα, πάλι φθινόπωρο του 2006 για μια βδομάδα είχε περάσει καιρός, ήθελα να πιω ένα ουζάκι στη θάλασσα και να περπατήσω στην Πλάκα. Γκράφιτι και σκουπίδια παντού και μυρωδιά ούρων, σκονισμένα φύλλα, κάποιοι τουρίστες ξεναγούνταν στη Ρωμαϊκή Αγορά, αυτό το αισθητικό αίσχος του ρωμαϊκού βλαχομπαρόκ του συρμού, που χτίστηκε με ό,τι περίσσεψε απ' τις μίζες που έφαγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι απ' τα Ρωμαϊκά κονδύλια και που οι πάσης φύσεως ελληνολάτρες -από Λιακοπουλιστές μέχρι υπερεθνικιστές- κατατάσσουν στους θησαυρούς του ελληνικού πολιτισμού, γιατί ξεχνάμε ότι και οι αρχαίοι είχαν τα δικά τους σκατά, κι αν αυτά επέζησαν δύο χιλιάδες χρόνια αυτό δεν τα καθιστά και κατ' ανάγκην ως "θησαυρούς". Άφεριμ! Μεθυσμένη ακόμα απ' τον πόθο μου ν' αγκαλιάσω ελιές, έστω κι αφού είχα δει απ' το αεροπλάνο τα βουνά κατακαμμένα και μαύρα, πήγα όπως ήμουν με τη βαλίτσα απ' το αεροδρόμιο κατευθείαν στην Πλάκα, στην ταβέρνα του "Πλάτανου", παρήγγειλα μια μερίδα μπάμιες, που δε βρίσκεις στη Δανία, μία φέτα και ένα καραφάκι ούζο κι έγινα τύφλα κι ύστερα άρχισα να κλαίω με λυγμούς.

Την τελευταία φορά τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Ήταν και η αρρώστεια του μακαρίτη του πατέρα μου στη μέση, δεν είχα διάθεση να δω ούτε την Πλάκα ούτε τα ένδοξα κατάλοιπα του παρελθόντος ή το καρακιτσαριό του παρόντος. Ο Συμεών, ευτυχώς, έφυγε πριν δει το κραχ, ευελπιστώντας ότι η κόρη του θα επιστρέψει στα πάτρια κι ίσως ζούσε να δει εγγονάκι, να του διαβάζει τους "Καημούς της Λιμνοθάλασσας", το τελευταίο βιβλίο που ξαναδιάβασε για πολλοστή φορά μέχρι να ενωθεί ό,τι απέμεινε απ' τους δικούς του καημούς με τη λιμνοθάλασσα στο Μεσολόγγι, στο κοιμητήρι του Άη Λάζαρου. Έφυγε πριν δει τα "Δεκεμβριανά", τις κραυγές, κι εκείνον τον πατέρα στο δελτίο των 8 να ορύεται, γιατί συνέλαβαν το γιο του να κλέβει πορτοκαλάδες απ' το σπασμένο ψυγείο ενός περίπτερου και τον κρατούσαν "παράνομα" στο τμήμα, γιατί δεν ήταν αυτός με τους φίλους του που έσπασε το ψυγείο, αλλά δίψασε το παιδί κι ήθελε να πιει μια πορτοκαλάδα, τόσο εγκληματικό είναι πια; Ξέρω κι εγώ; Είναι εγκληματικό ας πούμε να ξεθάβεις τους νεκρούς για να τους βγάλεις τα χρυσά δόντια και να τους παίρνεις τις βέρες ή τυμβωρυχία; Είναι εγκληματικό πριν ακόμη ξεψυχήσει η μαντάμ Ορτάνς να ορμάς στο σπίτι της να κάνεις πλιάτσικο; Είναι εγκληματικό να πηγαίνεις σε σπίτι που έχει κηδεία και να κλέβεις κουταλάκια;

Παρά μαφίς, εκμέκ μαφίς, η επαιτεία ήταν τουλάχιστον στην αρχαιότητα επάγγελμα, που έχαιρε κάποιας εκτίμησης. Η τυμβωρυχία όμως σε όλες τις εποχές δεν επιδοκιμάστηκε ποτέ.

Ύστερα ήταν κι άλλα. Αυτή η απίστευτη επιθετικότητα παντού. Στην οδήγηση, στις υπηρεσίες, στην καθημερινότητα, στις κορώνες, στα δελτία ειδήσεων, στον τύπο. Μουσικές στη διαπασών, αγριοκοιτάγματα, βρισίδι, επιθέσεις, καταγγελίες, κόντρα-καταγγελίες, αμετροέπεια, διδακτισμός στη χειρότερη μορφή του με υψωμένο το δάχτυλο...

Σαν πολύ βάρβαροι δε γίναμε, ρε πατριώτες; Οι "βάρβαροι" εδώ στο Βορρά, οι άξεστοι και άγριοι Βίκινγκς, ξέρουν να είναι πράοι, ευγενικοί, χαμογελαστοί και η οικειότητα δεν τους εμποδίζει μετά το φαγητό να γυρίζουν στη γυναίκα τους και να λένε "tak for mad, skat". [1] Αλλά είναι άξεστοι και σίγουρα έχουμε να τους διδάξουμε πολλά εμείς οι Ελληναράδες, γιατί η οικονομία τους είναι χάλια, ενώ η δική μας είναι καλύτερη. Κι είμαστε και φιλόξενοι και αντιρατσιστές σα λαός και διαρρηγνύουμε ιμάτια όταν κακοποιούνται πρόσφυγες, γι' αυτό και στα σπίτια μας παίρνουμε Αλβανίδες καθαρίστριες που είναι και φτηνές και στις οικοδομές Βαλκάνιους εργάτες χωρίς ΙΚΑ, και κάνουμε και πορείες για την Κούνεβα, αλλά αδυνατούμε να συλλάβουμε αυτούς που τής έριξαν το βιτριόλι, κι ούτε δίνουμε ιθαγένεια στα παιδιά των μεταναστών που γεννιούνται στην Ελλάδα -γιατί εξάλλου να τα εντάξουμε στο δικό μας κράτος; Να πάνε αλλού να καθαρίζουν τζάμια σε αυτοκίνητα και απαγορεύεται στους αριστεύσαντες στα σχολειά να σηκώνουν την ιερή ελληνική σημαία.

Είχα γιαγιά πρόσφυγα απ' την Τρίγλια της Μικράς Ασίας. Κι υπάρχουν ακόμη στην Αθήνα προσφυγικές γειτονιές και παραπήγματα από Μικρασιάτες. Ογδονταπέντε χρόνια μετά τα Μικρασιατικά εξακολουθούν στην Ελλάδα να είναι οι "Τουρκόσποροι", όπως κάποτε ήταν οι "Κωλοσμυρνιοί". Όταν λοιπόν δε δέχεσαι τους δικούς σου, θα δεχθείς τους Πακιστανούς, τους Βαλκάνιους, τους Πολωνούς; Δε βαριέσαι... Στον αγύριστο να πάνε, και πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους είναι η Κωνσταντινούπολη! Αλήθεια;

Αλλά εμείς είμαστε λαός με φιλότιμο! Κι επειδή, τι να κάνουμε, υπάρχει στον κόσμο αδικία που μας σηκώνει όρθιες τις τρίχες, οργανωνόμαστε σε συλλόγους και ασκούμε τα φιλανθρωπικά μας καθήκοντα, για να έχουμε τη συνείδησή μας αναπαυμένη. Στις Τράπεζες υπάρχουν λογαριασμοί για τα παιδάκια της UNICEF, τους σεισμοπλήκτους, τους πυροπαθείς, την Κούνεβα, τους φυλακισμένους, τους πρόσφυγες. Κι υπάρχουν και οι ενορίες με οργανώσεις κυριών για τους απόρους με ό,τι περισσεύει απ' το παγκάρι και βεβαίως και τα συλλαλητήρια μέσω των οποίων θα δείξουμε την αλληλεγγύη μας στα σοβαρά προβλήματα της κοινωνίας και τα παράθυρα των δελτίων ειδήσεων και τα ιστολόγια για να διαμαρτυρηθούμε.

Ε, και θα πάρουμε μια ανάσα απ' τις ανθρωπιστικές και πολιτικές μας ανησυχίες και με κανένα σκυλάδικο ή in μπαράκι να κουνήσουμε και λίγο την κορμάρα μας στη μπάρα, να παίξει λίγο και το μάτι μας, να βγούμε γκομενότσαρκα, καθότι τα προβλήματα γαρ πολλά και το μεν πνεύμα πρόθυμον η δε σαρξ ασθενής...

________________________________________

[1] Ευχαριστώ για το γεύμα, αγάπη μου.

Συναφής Ανάρτηση: Το Φαγοπότι

© Ελένη Καλλιανέζου, Kolding, 5 Mαρτίου 2008

Griots – Αύξηση της Εντροπίας του Υπάρχοντος Συστήματος – Απόπειρες ερμηνείας – Λαϊκισμός.

Garry Winogrand, Άτιτλο, 1950

Κοινωνική Εντροπία.

Προσφάτως ο Σπίθας ονόμασε την κρίση που εμφανίστηκε τελευταία στα ελληνικά δρώμενα ως συστημική κρίση. Και όντως το φαινόμενο της βίας και της πολλαπλώς εκπεφρασμένης κοινωνικής αγανάκτησης χρήζει άλλης πολιτικής και κοινωνιολογικής ερμηνείας, προκειμένου να εξευρεθούν λύσεις επί της ουσίας, πολλώ δε μάλλον αφού απειλούμαστε κι από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Στη θερμοδυναμική, θεωρούμε ότι η εντροπία είναι μέτρο της αταξίας ενός συστήματος. Ας το μεταφέρουμε στην πολιτική ζωή επιχειρώντας να ερμηνεύσουμε κοινωνικές δομές. Εάν μια διάταξη στο χώρο, η οποία θεωρείται κανονική αποδιοργανώνεται, τότε η εντροπία ολόκληρου του συστήματος αυξάνει.

Τι θα μπορούσαμε εν προκειμένου να ονομάσουμε αποδιοργάνωση του κανονικού συστήματος; Απλοϊκό να πούμε ελαφρώς ότι τα φαινόμενα βίας αυξάνουν την εντροπία του συστήματος, γιατί και αυτά είναι απότοκο ενός κράτους διεφθαρμένου και μη-οργανωμένου, όπου οι θεσμοί δε λειτουργούν.

Άρα, η αύξηση της κοινωνικής εντροπίας βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με το οικονομικο-πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα, που με τη σειρά του αδυνατεί πλέον να ελέγξει ή να ερμηνεύσει τις αλλαγές στον κοινωνικό ιστό.

Συστημική Επιστήμη.

Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει η Βικιπαίδεια η συστημική είναι μια ολιστική Επιστήμη με κλάδο την Κυβερνητική που ως όρος ταράζει τα νερά στη μεταπολεμική κοινωνία.

Πιο συγκεκριμένα: [...Θεωρία συστημάτων είναι ένα διεπιστημονικό γνωστικό πεδίο το οποίο παρέχει ένα ενοποιητικό, φιλοσοφικό πλαίσιο εννοιών για τη μελέτη ολοκληρωμένων συστημάτων, ανεξαρτήτως από τη διάσπαση τους σε πιο θεμελιώδεις δομικούς λίθους και λαμβάνοντας υπ' όψιν τις αλληλεπιδράσεις αυτών των θεμέλιων λίθων. Ο εν λόγω τρόπος σκέψης ονομάζεται ολισμός και αποτελεί το αντίθετο της προσέγγισης της μελέτης ενός συστήματος αποκλειστικά με αναγωγή του στα δομικά του μέρη, δηλαδή ενός άλλου τρόπου σκέψης που καλείται αναγωγισμός. Η θεωρία συστημάτων αναπτύχθηκε ως αντίδραση στον αναγωγισμό και στους περιορισμούς του...]

Άρα, δι' αυτής της λογικής, κάθε συστημική κρίση μπορεί να ερμηνευτεί διά της επιστήμης της Κυβερνητικής.

Αν θεωρήσουμε την κοινωνία ως ένα πολύπλοκο σύστημα με σύνθετη δομή που χαρακτηρίζεται από ισχυρή εξάρτηση και ποικιλομορφία μεταξύ των μερών του, τότε δεν είναι αναγκαίο να μεταβληθεί ολόκληρο το σύστημα. Αρκεί να μεταβληθεί επί της ουσίας μία και μόνο συνιστώσα του για να επηρεαστεί δραστικά και να μεταβληθεί και ολόκληρο το σύστημα και η εντροπία του. (Βλέπε π.χ. εξεγέρσεις στην Ελλάδα και διά της θεωρίας του ντόμινο, αντίστοιχες εξεγέρσεις στην Νότια Ευρώπη, Γαλλία ή Αμερική. Όμως στη Γαλλία οι φοιτητές είχαν πολύ συγκεκριμένα αιτήματα που έφεραν σε αμηχανία το κόμμα του Σαρκοζί).

Πολιτικές εφαρμογές.

Εάν υπάρξει θεωρητικά μια επί της ουσίας ποιοτική αλλαγή σε τμήμα του πολιτικού χώρου επηρεάζεται δραστικά κι ολόκληρος ο πολιτικός χώρος.

Είναι όντως αναγκαίο να υπάρξουν κι άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί, αφού οι υπάρχοντες (και εν προκειμένω η Αριστερά) φαίνονται να αποτυγχάνουν λίγο ως πολύ στην ερμηνεία των κοινωνικών εκρήξεων χρησιμοποιώντας παλιομοδίτικους όρους ή θωπεύοντας ηλικιακούς χώρους οδηγώντας εκόντες – άκοντες σε πολώσεις;

«Στη Δημοκρατία καμία μορφή βίας δεν είναι ανεκτή από καμία κοινωνική ή ηλικιακή ομάδα» (Αν.Αρ. Ηρακλείου)

Θεωρώ ότι αν υπάρξει δραστική ποιοτική αλλαγή σε τμήμα του υπάρχοντος πολιτικού χώρου (π.χ. ενός και μόνο κόμματος, όσο μικρή κι αν είναι η δύναμή του) θα επηρεαστεί δραστικά κι όλη η πολιτική ζωή. Αρκεί η αλλαγή αυτή να είναι ουσιαστική και ξεκάθαρη, που να προασπίζει τους θεσμούς δικαίου προτείνοντας λύσεις εφαρμόσιμες και με συναίσθηση της πραγματικότητας μέσω των κοινοβουλευτικών θεσμών.

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, με κατεξοχήν συναισθηματικούς ιθαγενείς – που επηρεάζονται τα μάλλα από το θυμικό τους είναι πιθανόν ουτοπικό να μιλάμε για άρδην ποιοτική αλλαγή στα ήθη, όταν ο πολιτικός λόγος (από όλους τους χώρους -πλην ελαχίστων μεμονωμένων φωνών) διέπεται από λαϊκισμό και δημαγωγία.

Εμείς οι Ελληναράδες.

Ησυχάζοντας λίγο από τα επεισόδια βλέπουμε στις ειδήσεις στα ΜΜΕ τίτλους όπως: «Κατακόρυφη άνοδος στις βιαιότητες στις ληστείες» κλπ, που μαθηματικά θα οδηγήσει ύπουλα σε ποιο λαϊκό αίτημα αν όχι στο «Θέλουμε αστυνομία ισχυρή που να προστατεύει τον πολίτη»; Κι αν στο κάτω – κάτω υπάρξει και αθώωση αργότερα του αστυνομικού που δολοφόνησε τον Αλέξη Γρηγορόπουλο, πιθανόν να περάσει και στα ψιλά, αν η Αστυνομία σκληρύνει τις μεθόδους της και μας «προστατεύει» αποτελεσματικότερα.

Μέχρι το επόμενο κρούσμα που θα μας συγκλονήσει. Γιατί όπως είπε κι ο Πάσχος Μανδραβέλης στην Καθημερινή της Κυριακής «Σ' αυτή τη χώρα είμαστε επαγγελματίες συγκλονισμένοι.»

Συγκλονιζόμαστε και σήμερα απ' τις ειδήσεις για τα ύψη που θα εκτοξευθεί το Χριστουγεννιάτικο Τραπέζι. Απ' όσο όμως θυμάμαι τον εαυτό μου, κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα και Καθαρή Δευτέρα συνηθίζουμε να «συγκλονιζόμαστε» για το ίδιο ακριβώς πράγμα. Κι ακούμε στα νέα για την εγκληματικότητα τα ίδια πανομοιότυπα πράγματα: «Ανθρωποκυνηγητό εξαπέλυσε η Αστυνομία για τη σύλληψη των κακοποιών».

Αλλά, αφού ταυτόχρονα μαθαίνουμε ότι άνοιξαν και οι χιονοδρομικές πίστες του Παρνασσού και των Γρεβενών και τα Πρωϊνάδικα και τα Μεσημεριανάδικα ζουν ακόμη και βασιλεύουν, ίσως η κρίση δεν είναι τόσο σοβαρή. Ή μήπως το αντίθετο;

Έχουμε τους πολιτικούς που εμείς εκλέξαμε και τα δικά μας χαρακτηριστικά φέρουν. Το να τα φορτώνουμε όλα σε αυτούς είναι άηθες.

Προς τι λοιπόν ο αποτροπιασμός της κοινής γνώμης, όταν ο Υπουργός Παιδείας το βράδυ του Σαββάτου της 6ης Δεκεμβρίου βρισκόταν σε λαϊκό κέντρο; Μήπως η πλειοψηφία των Ελλήνων συχνάζει σε κοντσέρτα του Μάλερ και ξημεροβραδιάζεται ακούγοντας μουσική κουαρτέττων εγχόρδων;

Ή έγιναν οι γέροντες άρδην χεβυμεταλλάδες για να αφουγκραστούν καλύτερα τα αιτήματα της νεολαίας; Αν έγιναν χεβυμεταλλάδες, ας προσέξουν καλά μην τους φύγει η καραμπογιά απ' το μαλλί και ξεπροβάλλει καμιά άσπρη τρίχα, γιατί θα γίνει ο χαμός.

Εκτός κι αν εμφανιστούν πρόωρα άσπρες τρίχες στην κόμη της νεολαίας απ' τα βάσανα που θα τους φέρει μια θέση στο δημόσιο, όταν οι χεβυμεταλλάδες γονείς τους γλείψουν πειστικά το μπάρμπα απ' την Κορώνη (είτε χεβυμεταλλά είτε fan των κλαρίνων είτε οπαδό μουσικής πεθαμενατζίδικης). Απίστευτο και όμως αληθινό! Συμβαίνει! Μπρρρρ!

Υ.Γ. Άκουσα κάποιες ανεπιβεβαίωτες φήμες ότι ο Άγιος Βασίλης δε θα φέρει φέτος στη νεολαία Play Station 3 και Nintendo. Πιάστηκε ως κουκουλοφόρος με τους επτά νάνους της Χιονάτης και πάει για εξακρίβωση στοιχείων. Αλλά δεν πειράζει. Πειράζει; Όταν όλη η νεολαία είναι σε τέτοιο βαθμό συνειδητοποιημένη πολιτικά, όπως σήμερα, απορρίπτει η ίδια αυτά τα καταναλωτικά ξεράσματα ομοίως και τις μάρκες στα επαναστατικά της ρούχα.

© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 23 Δεκεμβρίου 2008

Αρχίζοντας από την Αλφαβήτα, όπου Άλφα = Αστυνομία και Βήτα = Βία

Αστυνομίας Γένεση.

Το 1884 ο Φρήντριχ Ένγκελς θα δημοσιεύσει το διάσημο βιβλίο του Η Καταγωγή της Οικογένειας, της Ατομικής Ιδιοκτησίας και του Κράτους, αναλύοντας με ιστορικά παραδείγματα πώς περνούμε από τη φυλετική κοινωνία στην πολιτική, πώς διαχειρίζονται οι πηγές πλούτου για να οδηγήσουν στις ταξικές διαφορές με τη δημιουργία τάξεων και κοινωνικής διαστρωμάτωσης μέσα από τα στάδια που χαρακτηρίζει ο ίδιος Άγρια Κατάσταση, Βαρβαρότητα και Πολιτισμός. Όταν ιδρύεται κράτος, συγκροτείται και αστυνομία. Αναφέρει λοιπόν:

Οι Αθηναίοι ίδρυσαν λοιπόν ταυτόχρονα με το κράτος τους και αστυνομία, μια σωστή χωροφυλακή από πεζούς και έφιππους τοξότες κυνηγούς της υπαίθρου (Landjager), όπως τους λένε στη Νότια Γερμανία και στην Ελβετία. Η χωροφυλακή αυτή όμως σχηματίστηκε από δούλους. Τόσο εξευτελιστική φαινόταν στον ελεύθερο Αθηναίο αυτή η υπηρεσία του χωροφύλακα που προτιμούσε να τον συλλαμβάνει ο οπλισμένος δούλος παρά να ασχολείται ο ίδιος με τέτοιες ατιμωτικές πράξεις. Εδώ εκφράζεται ακόμα η παλιά νοοτροπία των γενών. Το κράτος δεν μπορούσε να υπάρχει χωρίς την αστυνομία, ήταν, όμως, ακόμα νέο και δεν είχε ακόμα αρκετό ηθικό κύρος για να κάνει σεβαστό ένα επάγγελμα που αναγκαστικά φαινόταν ατιμωτικό στα πρώην μέλη του γένους.

Ο Ένγκελς δε θα αναφερθεί στο διάσημο βιβλίο του για το ότι Σκύθες χωροφύλακες αναλάμβαναν καθημερινά να συγκεντρώνουν τους Αθηναίους στην Εκκλησία του Δήμου, όταν η πολιτική απάθεια έπαιρνε διαστάσεις ανησυχητικές. Ο συμμετέχων στα κοινά έπαιρνε μίσθιο μιας δραχμής. Κρατώντας ένα σχοινί βαμμένο με μίνιο οι Σκύθες χωροφύλακες μάζευαν τους αποσκιρτήσαντες από τη δημόσια συγκέντρωση. Ο φέρων μίνιο στο χιτώνα του πολίτης δεν έπαιρνε το μέρισμά του από το δημόσιο μισθό, ως αδιάφορος στα κοινά. Αλλά φυσικά, άλλα πραγματεύεται ο Ένγκελς στο πόνημά του. Πιο κάτω θα πει:

Το δεύτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η εγκαθίδρυση μιας δημόσιας εξουσίας, που δεν συμπίπτει πια άμεσα με τον αυτοοργανωμένο σε ένοπλη δύναμη πληθυσμό. Αυτή η ιδιαίτερη δημόσια εξουσία χρειάζεται, γιατί από τότε που διασπάστηκε η κοινωνία σε τάξεις έγινε αδύνατη μια αυτενεργός ένοπλη οργάνωση του πληθυσμού. Και οι δούλοι ανήκουν στον πληθυσμό. Οι 90.000 αθηναίοι πολίτες αποτελούν μονάχα μια προνομιούχα τάξη απέναντι στους 365.000 δούλους. Ο λαϊκός στρατός της αθηναϊκής δημοκρατίας ήταν μια αριστοκρατική δημόσια εξουσία απέναντι στους δούλους και τους χαλιναγωγούσε. Αλλά για να χαλιναγωγούνται οι πολίτες, έγινε απαραίτητη, όπως είπαμε πιο πάνω, η χωροφυλακή. Αυτή η δημόσια εξουσία υπάρχει σε κάθε κράτος. Δεν αποτελείται μονάχα από οπλισμένους ανθρώπους, αλλά και από υλικά εξαρτήματα, από φυλακές και κάθε λογής ιδρύματα καταναγκασμού που ήταν άγνωστα στην κοινωνία των γενών. Μπορεί η δημόσια αυτή εξουσία να είναι πολύ ασήμαντη, σχεδόν μηδαμινή σε κοινωνίες με ανεξέλικτες ακόμα τις ταξικές αντιθέσεις και σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως γίνεται κάπου και κάποτε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Ενισχύεται όμως στο βαθμό που οξύνονται οι ταξικές αντιθέσεις μέσα στο κράτος και στο βαθμό που τα κράτη που συνορεύουν μεταξύ τους γίνονται μεγαλύτερα και πολυπληθέστερα. Ας δούμε μόνο τη σημερινή μας Ευρώπη, όπου η ταξική πάλη και ο ανταγωνισμός για κατακτήσεις ανέβασαν τη δημόσια εξουσία σε τέτοια ύψη, που απειλούν να καταβροχθίσουν ολόκληρη την κοινωνία, ακόμα και το κράτος.

Για να διατηρείται αυτή η δημόσια εξουσία χρειάζονται οι εισφορές των πολιτών — οι φόροι. Οι φόροι ήταν τελείως άγνωστοι στην κοινωνία των γενών. Εμείς όμως σήμερα ξέρουμε να πούμε πολλά γι' αυτούς. Με την πρόοδο του πολιτισμού δεν φτάνουν πια ούτε κι αυτοί. Το κράτος εκδίδει γραμμάτια για το μέλλον, κάνει δάνεια, κρατικά χρέη. Η γρια-Ευρώπη έχει πικρή πείρα και απ' αυτά.

Η γριά Ευρώπη του Ένγκελς ήταν αρκετά πιο νεαρή, αφού το βιβλίο γράφτηκε το 1884 και σίγουρα έχουμε πολλά ακόμη να πούμε και πολλά ιστορικά παραδείγματα να δώσουμε πικρής εμπειρίας επί των φόρων για τη διατήρηση της δημόσιας εξουσίας.


Βίβλος Γενέσεως ΜΑΤ και ΜΕΑ

Αλλά τι γίνεται εν Ελλάδι με την ίδρυση των ΜΑΤ και ΜΕΑ; Ένα αποκαλυπτικότατο χρονικό μας δίνεται εδώ, όπου ο απόστρατος αξιωματικός της αστυνομίας πόλεων Ηλίας Ψυχογιός, με μακρόχρονη πορεία από το 1945 στην προδικτατορική καταστολή συγκεντρώσεων και διαδηλώσεων στα Ιουλιανά και στο Πολυτεχνείο, θα αναλάβει μεταδικτατορικά την οργάνωση του καινούργιου σώματος καταστολής:

Δεν υπήρχε πρότυπον, τίποτα. Το βασικό, τους έλεγα εγώ, είναι να φτιάξουμε μια δύναμη που θα απασχολείται αποκλειστικά (ή σχεδόν αποκλειστικά) με το θέμα αυτό. Να υπάρχουν 100 άνδρες και, όταν χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε κάποια συνάθροιση, να καλούμε αυτούς κι όχι άλλους θα πει ο Ηλίας Ψυχογιός, ο οποίος πιο κάτω θα πει:

Ως αρχική ιδέα χρησιμοποίησε όσα είχε δει στην Αμερική, επέφερε όμως αλλαγές για να τα προσαρμόσει "στα ελληνικά δεδομένα". Ενίσχυσε, λχ, το βάθος της αστυνομικής παράταξης που έρχεται αντιμέτωπη με τους διαδηλωτές: "Τους μάζεψα όλους μαζί, για να μην μπορούνε να μας διασπάσουν, μπροστά οι ψηλοί και οι πιο δυνατοί". Κάποιες από τις ιδέες του, όπως η "σφήνα" (για τον διεμβολισμό των συγκεντρώσεων και την "ριζικήν μεταβολήν της ψυχολογίας των εις το κέντρον της μάζης ευρισκομένων"), ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν στην πράξη.
…
"Οι αναρχικοί έλαβαν ένα καλό μάθημα. Αντελήφθησαν ότι το Κράτος είναι πανίσχυρον και όποιος αντιτάσσεται προς τας επιταγάς του, υφίσταται σοβαράς συνεπείας"
...
Αργότερα, μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, τα ΜΕΑ θα υποκαταστήσουν προσωρινά τα ΜΑΤ, ως αιχμή του δόρατος της πολιτικής καταστολής. Ντυμένοι με πολιτικά, οι άνδρες τους μπορούσαν να διαλύουν στα μουλωχτά ανεπιθύμητες συγκεντρώσεις (όπως του κινήματος για το στρατό), χωρίς να εκτίθεται δημόσια η πολιτική ηγεσία της "Αλλαγής".

Τι είναι λοιπόν τα ΜΑΤ και τίνι τρόπω εκπαιδεύονται; Μα δεν υπάρχει καμιά απολύτως αμφιβολία ότι είναι σώμα καταστολής.



Η Δολοφονία ενός 16άχρονου και η ιερόσυλη καπηλεία της.

Πάμε τώρα στο δολοφόνο του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ σε άρθρο της (9.12.2008) τον περιγράφει ως το λάθος άνθρωπο στην λάθος θέση με modus vivendi το «πρώτα πυροβόλησε και μετά ρώτα». Προς τι λοιπόν η έκπληξη για το αμετανόητον και για την έλλειψη συγγνώμης για το 16χρονο; Ο Πάσχος Μανδραβέλης στο άρθρο του Πότε ξεκίνησε το «κακό»; θα το περιγράψει ούτε λίγο ούτε πολύ ως χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου. Φαίνεται όμως ότι έχουμε τόσο πολύ εθιστεί στο show που αδυνατούμε πλέον να αντιληφθούμε εγκαίρως τα ουσιώδη, τα οποία περνούν στα ψιλά γράμματα και αποτελούν στόχο χλευασμού από την «επαναστατημένη – ενεργή πλειοψηφία» απέναντι σ' «εμάς τους συμβιβασμένους».

Με μια μικρή λεπτομέρεια όμως: Κάποιοι από «εμάς τους συμβιβασμένους» αρνηθήκαμε θέση στο Δημόσιο, όταν διοριζόμαστε -χωρίς μπάρμπα στην Κορώνη και χωρίς εχέγγυα καλύτερου μέλλοντος- όταν «ο επαναστάτης» σύντροφος Αλέξης Τσίπρας έπαιρνε το δαχτυλίδι του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να είναι εκλεγμένος, για να βαφτίζει αυθαίρετα την ψυχολογία του όχλου που βανδαλίζει ως «λαϊκή εξέγερση» βγαίνοντας προς άγραν ψήφων από τη νεολαία.

Mε δεδομένη τη στάση μιας Κυβέρνησης που αποδείχθηκε ανίκανη έως και σ' αυτούς που την πίστεψαν, πόσο μάλλον σ' εμάς, με μια αξιωματική αντιπολίτευση που ακολουθεί τη γνωστή τακτική "Πέσε εσύ ν' ανέβω εγώ" και το ΚΚΕ με σταθερή κι άκαμπτη γραμμή απ' το '74 κι εδώθε να περιμένει να πέσει ο καπιταλισμός, μόνη ελπίδα φαινόταν να απομένει η Ανανεωτική Αριστερά.

Λαϊκή εξέγερση όμως, δεν υπάρχει χωρίς κεντρικά αιτήματα και οκτάχρονοι πιτσιρικάδες που βγαίνουν στους δρόμους και πετροβολούν δεν είναι Γαβριάδες στην κομμούνα των Παρισίων.

Δεν αλώθηκε καμιά Βαστίλλη. Αντίθετα, δίνονται ερείσματα να χτιστούν περισσότερες. Γιατί η Βία γεννά Βία. Και όσο αυτή γενικεύεται από τα πλήθη, τόσο περισσότερο θα θεωρηθεί αργότερα τεχνηέντως αναγκαία η εκ του Κράτους. Και τέτοια έχουμε δει με την κατάφωρη καταστρατήγηση των θεσμών στην Ελλάδα, την απαξίωση του ανθρώπου, την εξαθλίωση. Απεκδυόμενοι την ταυτότητα του ανθρώπου, δεν μπορούμε μετά ως άνθρωποι να αξιώνουμε ή να απαιτούμε. Απλώς θα επαιτούμε. Και «beggars can't be choosers».

Πολύ ενδιαφέρουσα, κατά την άποψή μου, συζήτηση εξελίσσεται στο ιστολόγιο του Σπίθα, ενώ ο Pølsemannen μας καλεί να σκεφτούμε.

John Gutmann, The Jump, 1939, Courtesy Castelli Graphics



© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 11 Νοεμβρίου 2008

«Κι ο κλήρος πέφτει στα αγόρια που ήταν σα σκυλόψαρα, κι ο κλήρος πέφτει στα κορίτσια που ήταν σα σκουπόξυλα...»

Πέσανε τελευταία αναρτήσεις φεμινιστικές, πέσανε και προβοκατόρικες από φίλους ιστολόγους, να και άρθρα επί άρθρων, ερωτηματικό στο ερωτηματικό για το ποιος έχει τα δικαιώματα, ποιος τα διεκδικεί, ποιος κάνει κουμάντο, αν η καλή νοικοκυρά είναι δούλα και κυρά, αν η γυνή οφείλει να είναι κυρία έξω και πουτάνα στο κρεβάτι, και μπούρου, μπούρου, μπούρου... αν η χειραφετημένη θεωρεί σεξίστικη συνήθεια την πεολειχία ή όχι... (Όχι, δεν είναι σεξίστικη φαλλοκρατική αντίληψη, όπως και η αιδοιλειχία δε σημασιοδοτεί ότι ο άνδρας ο σωστός – ο πρόστυχος φορά τσεμπέρι, ήμαρτον!), αν οι γυναίκες σκέφτονται το σεξ ή το γάμο (και τα δύο τα σκέφτονται, όμοια όπως και οι άντρες), αν κάθε γυναίκα οφείλει να θεοποιείται μόνο επειδή είναι γυναίκα (Όχι, δεν είναι η κάθε γυναίκα ο φωστήρας, όπως δεν είναι και ο κάθε άντρας φαλλοκρατικό γουρούνι).

Είναι άντρας ο Θεός; Είναι γυναίκα ο Θεός; Είναι άσπρος ο Θεός, μαύρος, κίτρινος; Υπάρχει Θεός; Δε γνωρίζω αν υπάρχει. Η ευσέβεια δεν είναι συνάρτηση της θρησκοληψίας ούτε το ήθος υπαγορεύεται από δόγματα. Δικαίωμα του καθενός να επιλέγει αν θα γίνει πιστός ακόλουθος θρησκείας αναμένοντας επιβράβευση μετά θάνατον ή κολαστήριο ή εάν θα πράττει το αγαθό κατά τρόπο απόλυτα φυσιολογικό, αβίαστα και χωρίς να παπαγαλίζει Ευαγγελικές ρήσεις ή κομμάτια απ' το Κοράνι και τις Βέδες. Αν υπάρχει Θεός και πρέπει καλά και σώνει να γίνει κι ανθρωπόμορφος, μου φαίνεται απόλυτα φυσιολογικό να είναι Ανδρόγυνως και μιγάς.

Στο μεταξύ η κοινωνία υπαγορεύει αυτό:





Οι Μουσουλμάνοι δίνουν οδηγίες σωστού ξυλοδαρμού της γυναίκας...




Και οι χριστιανοί θεολόγοι ερίζουν αν η φράση η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα σημαίνει στην κυριολεξία να τον φοβάται ή να τον σέβεται. Αλλά ενδεής μετά σεβασμού μπροστά σε άνθρωπο είναι συνακόλουθο του φόβου που προκαλείται από την άγνοια αυτού που δε γνωρίζεις. Τα μυστηριακά πέπλα συντηρούν και τους μύθους και εξυπηρετούν μια χαρά το παιχνίδι ανάμεσα στα δύο φύλα. Αλλά κάπου στον κόσμο, όπου η πολυγαμία στους άνδρες είναι επιτρεπτή, τις μοιχαλίδες τις τιμωρούν έτσι.

Λιθοβολισμός Γυναίκας στο Ιράν.

Συναφείς αναρτήσεις:

Μύθοι, Φενάκες, Αλήθειες και Στοιχειά για τις Γυναίκες (Τα αυτονόητα)
Όμφακες – Σταυρωμένες στη Μήτρα τους

© Ελένη Καλλιανέζου, Αθήνα 5 Νοεμβρίου 2008