Ιστολόγια, Ιστολογείν, Κοινότητες Ιστολόγων και Κυκλώματα Εκμετάλλευσης

Χθες, μπαίνοντας στην κοινότητας Sync ανακάλυψα στη σελίδα μου και σε περίοπτη θέση διαφήμιση dating channel. Χρησιμοποιώντας τη δυνατότητα που δίνει με live διάλογο, έσπευσα στον πίνακα και έγραψα το ακόλουθο μήνυμα:

«Προς sync: Εάν η σελίδα μου χρησιμοποιείται για διαφημιστικά μηνύματα (και μάλιστα χωρίς να ερωτηθώ ή να ενημερωθώ), αξιώ μέρος των κερδών».

Ακολούθησε διάλογος με κάποιους bloggers ή περιπατητές του Sync με διάλογο επί του «τι εστί sync», ο οποίος δε με έπεισε, εντούτοις, είχα και άμεση απάντηση απ’ τoυς ίδιους τους υπεύθυνους του Sync, o οποίος ομοίως μου άφησε και πολλά ερωτηματικά.

Έσπευσα στον πίνακα του προφίλ μου και έκανα update δημοσιεύοντας τα παρακάτω:

Sync και Διαφημίσεις.
Σήμερα, 26 Ιουλίου 2008 μπαίνοντας στη σελίδα μου στο sync διαπίστωσα να έχουν μπει διαφημίσεις για dating channel χωρίς να έχει προϋπάρξει κανενός είδους ενημέρωση για διαφήμιση στη σελίδα που διατηρώ εδώ.
Απαίτησα αυθωρί μερίδιο κερδών από τις διαφημίσεις στη σελίδα μου και πήρα απάντηση αργότερα με post: Διαφημίσεις στο SYNC, το οποίο όμως δε με πείθει για τους απλούς λόγους ότι:
α) Δημοσιεύθηκε κατόπιν της αξίωσής μου.
β) Δεν στέκει νομικά και σε σχέση αιτιατού το υστερόχρονο σε παγίωση κανόνων και σε οποιουδήποτε είδους σχέση, όταν δεν υπάρχει εκατέρωθεν συμφωνία των μελών.
γ) Ναι μεν κατανοοώ ότι οι διαφημίσεις ενδεχομένως είναι αναγκαιότητα για κάλυψη εξόδων του server, αφ’ ης στιγμής όμως όταν έγινα μέλος δεν υπήρχε παρόμοιο καθεστώς, αξιώ:
1. Ενημέρωση για το είδος τους.
2. Ποσοστό επί των κερδών.
Ζώντας σε χώρα όπου το blogging είναι επαγγελματικό, κάθε server, είτε αυτός ονομάζεται Sync είτε Τechnorati είτε Greek Bloggers, υπάρχει διότι υπάρχουν πρωτίστως bloggers και δε θα δομείτο κανενός είδους πελατειακής σχέσης ή ανάγκη κάλυψης εξόδων, εάν δεν υπήρχαν οι bloggers. Aφού λοιπόν κάθε πελατειακή σχέση σε καθεστώς καπιταλιστικό είναι αμφίδρομη, έχω την απαίτηση να λάβω από τα κέρδη που ο Sync θα έχει στη σελίδα μου μέρος τους και δε με ικανοποιεί οποιαδήποτε «συναισθηματική» ή «ρομαντική» θέση για το τι εστί κοινότητα Sync. Δεν μπαίνω εδώ ως εθελόντρια του Ερυθρού Σταυρού, αλλά ως blogger η οποία προωθεί το blog της.

Οι θέσεις μου είναι προσωπικές και δεν ζητώ από κανέναν να τις συμμεριστεί.

Μετά τιμής

Ελένη Καλλιανέζου, Vejen Δανίας 26 Ιουλίου 2008

Ακολούθησε διάλογος στον πίνακα της σελίδας μου, τον οποίο και παραθέτω αυτούσιο:

-Αγαπητή Ελένη, μιας και ζητάς μερίδιο από τα Κέρδη του sync.gr (και όχι από τα έσοδα) έχεις την υπόσχεση ότι από τη στιγμή που το sync θα γίνει κερδοφόρο θα σκεφτούμε πολύ σοβαρά και θα συζητήσουμε την πρότασή σου γιατί έχει καποια λογική βάση.

Μέχρι τότε, θα θέλαμε να συζητήσουμε μαζί σου το ενδεχόμενο να συμμετάσχεις στα τεράστια έξοδα (= ζημίες) που έχει αυτή τη στιγμή το sync προκειμένου να λειτουργήσει, δεδομένου (όπως σωστά λές κι εσύ) ότι “κάθε πελατειακή σχέση σε καθεστώς καπιταλιστικό είναι αμφίδρομη”

Ελπίζουμε σε σύντομη ανταπόκρισή σου στο αίτημά μας.
από sync στις 00:30, 27 Ιουλίου 2008

-Eάν συμμετέχω στις «ζημείες» και τα «κέρδη», να υποθέσω ότι μου γίνεται και επιχειρηματική πρόταση να συμμετάσχω στο cast των κεφαλών της επιχείρησης αυτής, οπότε το λογικότερο που έχω να ρωτήσω είναι: Τι μισθό δίνετε.
από Asteroessa στις 02:20, 27 Ιουλίου 2008

Αλλά το προηγούμενο επιχείρημα να συμμετέχω δηλαδή στις ζημειές θα έστεκε μόνο αν το κόστος που επέφεραν ΟΛΟΙ ΟΙ BLOGGERS ήταν μεγαλύτερο των κερδών που απέφεραν.

Υπάρχει Sync, διότι υπάρχουν και bloggers, μην περιττολογούμε σε κάτι πασιφανές, που έχει ήδη ειπωθεί. Kαι αληθινός blogger βεβαίως δεν είναι ένας copy - paster ούτε αυτός ο οποίος δε γνωρίζει τι εστί επιχείρημα όταν σχολιάζει σε ιστολόγια άλλων ή θεωρεί το σχόλιο συνώνυμο του κοινωνικού του καθήκοντος.

Και κύριοι,
1. είμαι blogger και όχι copy paster και
2. ξέρω πώς να διακρίνω τα καλά ιστολόγια.
Απόδειξη: Τα ιστολόγια που ανήκουν στα αγαπημένα μου είναι και ιστολόγια ΑΛΗΘΙΝΩΝ BLOGGERS, οι οποίοι διακρίνονται και από ποιοτικά κριτήρια. Οι περισσότεροι δε εξ' αυτών δεν είναι καν μέλη του sync, έδωσαν feed κάποιοι άλλοι, οι οποίοι ομοίως ξέρουν να διακρίνουν την ποιότητα, όσο δε για τους ίδιους τους bloggers αυτούς, όλο αυτό το καθεστώς του marketing γίνεται ερήμην τους και χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
Απλά πραγματάκια.
Τους ιστολόγους αυτούς, οι οποίοι δεν είναι μέλη του Sync, ποιος τους ρώτησε εάν αρέσκονται στο καθεστώς να βλέπουν το ιστολόγιό τους να φιγουράρει κάτω από μια διαφήμιση dating channel ή γκοφρέττας; Δεν είναι καν βιβλίο ή πολιτιστικό προϊόν, δεν είναι καν πολιτικό σύνθημα.
από Asteroessa στις 10:09, 27 Ιουλίου 2008

-H πρόταση του sync (του οποίου είμαι συνιδιοκτήτης) είναι αρκετά απλή θεωρώ. Όσο έχει 'ζημίες', συμμετέχετε στα 'εξοδα'. Μόλις εμφανίσει 'κέρδη', δικαιούστε 'μερίδιο'. Φυσικά και πουθενά δεν υπονοείται μισθός ή οποιαδήποτε άλλη 'σχέση' μεταξύ του sync και των μελών του.

Σχετικά με την ύπαρξη του sync και των υπόλοιπων ανά τον κόσμο aggregators. Φυσικά και δίχως τους bloggers δε θα υπήρχε ανάγκη για sync ή technorati. Όπως βέβαια, δίχως τους bloggers, δε θα υπήρξε ανάγκη για blogspot ή wordpress. Να φανταστώ λοιπόν ότι αξιώνετε μερίδιο επί των κερδών της Google ή της wordpress? Θα μου πείτε βέβαια ότι αυτές οι δύο εταιρίες δεν έχουν banners στις σελίδες σας. Από την άλλη όμως, τα κεφάλαια συρρέουν καθημερινά προς τις 2 προαναφερόμενες εταιρίες είτε μέσω χρηματιστηρίου είτε μέσω VC λόγω της υπεραξίας που τα κείμενα των bloggers τους προσφέρουν.
Φιλικά
από kostis στις 11:26, 27 Ιουλίου 2008

-Υπάρχει δυνατότητα, εάν το επιθυμεί κάποιος να βγάλει χρήματα μέσα από το ιστολόγιό του.
Δεν ανήκει μέχρι τούδε στις δικές μου επιλογές και οποιοδήποτε banner φιλτράρεται μέσα από την κρίση μου.
Και θα επαναλάβω, κατανοώ ότι για να καλυφθούν κόστη η διαφήμιση είναι ίσως αναγκαιότητα.

Αν κάτι με ενοχλεί προσωπικά είναι:
1. Η επιβολή της διαφήμισης χωρίς προηγούμενη ενημέρωσή μου.
2. Το είδος της διαφήμισης.

Το dating channel, η γκοφρέττα ή η γκαζόζα δεν είναι πράγματα τα οποία θα προπαγάνδιζα.
Στη δική μου σελίδα θα επιθυμούσα π.χ. διαφήμιση βιβλίων ή προϊόντων πολιτισμού.
Αρνούμαι να προπαγανδίσω εμμέσως κάτι το οποίο με βρίσκει αντίθετη στις όποιες αρχές μου και τρόπο ζωής.

Ερώτημα: Εάν πρέπει όλοι να είναι κερδισμένοι κι ευχαριστημένοι και εγώ να μην εγείρω αξιώσεις, γιατί δεν κάνετε μία έρευνα με σχετικά ερωτηματολόγια για το τι είδος διαφήμισης επιθυμεί ο καθείς;
Βεβαίως, το βιβλίο “δεν πουλάει” όσο ένα κανάλι γνωριμιών κι αυτό είναι επίσης από τα ευκόλως εννοούμενα.
από Asteroessa στις 11:48, 27 Ιουλίου 2008

-Χαίρομαι που αντιλαμβάνεστε την αναγκαιότητα ύπαρξης διαφημίσεων.

Δυστυχώς τα banners που σερβίρει η google δεν είναι δικής μας επιλογής και οι δυνατότητες που μας δίνει για έλεγχο αυτών είναι εξαιρετικά περιορισμένες. (Προσωπικά, και σε 'μένα τα banners με dating sites μου φέρνουν αναγούλα.)

Αυτό που προτείνετε (να μπορούν τα μέλη του sync να επιλέγουν το είδος της διαφήμισης που επιθυμούν) είναι πρακτικά αδύνατο. Και από πλευράς προγραμματισμού αλλά και από πλευράς διαχείρισης. Το sync είναι η ερασιτεχνική προσπάθεια 3 ανθρώπων στον ελεύθερο τους χρόνο και οι πόροι που θα απαιτούνταν για κάτι τέτοιο (σε ανθρώπινο δυναμικό καθώς και σε χρήματα) ξεφεύγουν κατά πολύ όχι μόνο από τις δυνατοτητες που το sync έχει αυτή τη στιγμή αλλά θα τολμούσα να πω και από τις δυνατότητες οποιαδήποτε άλλης εταιρίας στην Ελλάδα.

Προσπαθούμε από την πλευρά μας να βρούμε την ιδανική λύση σε ένα δύσκολο πρόβλημα. Φοβάμαι όμως πως θα είναι αδύνατο να ικανοποιηθούν όλες οι πλευρές.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν έχετε στα υπ' οψην σας παρόμοια περίπτωση που ένας aggregator (βλ. technorati) μοιράζεται τα κέρδη του με τους bloggers των οποίων τα feeds κάνει aggregate. Θα μας ενδιέφερε να γνωρίζαμε το μοντέλο με το οποίο τα κέρδη διαμοιράζονται στους δικαιούχους.
από kostis στις 12:35, 27 Ιουλίου 2008

-Έγερση παρόμοιας αξίωσης διαμοιρασμού κερδών, είναι μάλλον (εύκολα κατανοητό) ρητορική.
Γι' αυτό και live ανέφερα: "Προσωπικώς δε με ενοχλεί κι αν ακόμη διαφημιστεί ο Οίκος Ανοχής της Μαντάμ Ορτάνς". Από τη στιγμή όμως που κάτι τέτοιο θα διαφημίζεται όντως και υπάρχουν κέρδη τα οποία κάποιοι απολαμβάνουν, θα ήμουν το λιγότερο ηλίθια, αν δε ζητούσα το δικό μου μερίδιο, αφού κι εγώ συμμετέχω στον προσπορισμό κερδών από αυτήν την πηγή. Η αρχή είναι απλή: Όσο περισσότερο κάτι πουλάει, τόσο μεγαλύτερο το κέρδος, βάσει νόμων προσφοράς - ζήτησης.

Οποιαδήποτε κοινότητα bloggers προπαγανδίζει τα blogs. Αν υπάρξει τέτοιο θέμα διαφυγόντων κερδών και δικτύου εκμετάλλευσης bloggers δε θα υπάρξουν και blogs διαμαρτυρίας που να καυτηριάζουν την τακτική αυτή;

Υποτίθεται ότι ο blogger προτείνει, κρίνει, αμφισβητεί και λειτουργεί εν κατακλείδι ως φορέας δημοκρατίας.

Κάποια λύση θα υπάρχει και στην επιλογή των διαφημίσεων και εάν κάτι υποπέσει στη δική μου αντίληψη είμαι εδώ, πάντα πρόθυμη να προτείνω.
Αυτό όμως που ζητώ είναι απλό και ανθρώπινο. Εάν κάτι προτείνω σοβαρά και είμαι εξίσου πρόθυμη να δεχτώ επιχειρηματολογία, αξιώνω και η δική μου επιχειρηματολογία να λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν.
από Asteroessa στις 12:56, 27 Ιουλίου 2008

-Λαμβάνεται σοβαρά και για αυτό το λόγο συζητάμε.

Πάντως δεν υπέπεσε στην προσοχή μου κάποιο blog διαμαρτυρίας για την πωληση του blogger.com (εκεί που φιλοξενείται τώρα και το δικό σας blog) στην google το 2003.

Όπως επίσης -φαντάζομαι- δε θα ζητήσετε χρήματα από την google αν στην αναζήτηση 'asteroessa' στο google.com εμφανιστούν στα δεξιά, sponsored links για αμερικάνικες σημαίες (από τα οποία sponsored links η google κερδίζει χρήματα εις βάρος του δικού σας περιεχομένου)
από kostis στις 13:09, 27 Ιουλίου 2008

-Απαντώ ειλικρινέστατα: Δεν υπέπεσε κάτι τέτοιο στην αντίληψή μου, και ευχαριστώ θερμά για την επισήμανση. Δεν ισχυρίστηκα ποτέ ότι είμαι ο ξερόλας, γι’ αυτό και το διαλέγεσθαι είναι πάντα μέσα στα ζητούμενά μου. Αυτά τα οποία λέγονται τώρα και όσα ερωτηματικά ενσκύπτουν δε θα έβγαιναν στην επιφάνεια άνευ διαλόγου. Ναι, και αυτά είναι ένα θέμα σοβαρό.
από Asteroessa στις 13:17, 27 Ιουλίου 2008

Μήπως είναι καιρός όλοι οι ιστολόγοι να δούμε, αν μέσα από το ιστολογείν, που είναι φαινόμενο των καιρών, υπάρχουν και αυτοί που εκμεταλλεύονται όσους έχουμε ακόμη την ψευδαίσθηση ότι μέσα στα πλαίσια της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας, υπάρχουν και οι νόμιμοι προαγωγοί μας;

Όπου υπάρχουν πουτάνες, ακόμη και Πόντιες -που δεν πληρώνονται για τις υπηρεσίες που προσφέρουν- πάντα υπάρχουν και οι αυτοδιορισμένοι νταβαντζήδες.

Συναφείς αναρτήσεις:
1. Ιστολογικό Μανιφέστο
2. Ιστολογώντας Κενώς και Κοινοτύπως.

© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen 27 Ιουλίου 2007

Ιστολογικό Μανιφέστο

Σε συμπλήρωση της ανάρτησης Ιστολογώντας Κενώς και Κοινοτύπως και όλων των διευκρινήσεων που εδόθησαν μέσα από τα σχόλιά της, ανακοινώνω ευθύς εξαρχής κάποιες από τις αρχές μου στο ιστολόγιο, προς αποφυγήν τυχόν παρεξηγήσεων στο μέλλον.

1. Τα links στην ιστοσελίδα μου σε καμία περίπτωση δεν είναι δείκτης φιλίας. Είναι ο εύκολος πρακτικός τρόπος πρόσβασης σε ιστοσελίδες, που για διαφορετικούς λόγους, θεωρώ ενδιαφέρουσες. Αυτό δεν αποκλείει ανάμεσα στη λίστα των ιστολόγων να υπάρχουν και φίλοι ή δυνάμει φίλοι. Ακολουθώντας την ίδια αρχή, δεν προσθέτω στους συνδέσμους κατ’ ανάγκην σελίδες ατόμων με τα οποία αισθάνομαι και περισσότερο οικεία.

2. Τα σχόλιά μου είναι ανοιχτά και προσβάσιμα σε όλους, εκτός από ανώνυμους, η ροή των σχολίων είναι άμεση και καλοδέχομαι διάλογο μεταξύ των σχολιαζόντων, ώστε να προκύψουν ίσως και κάποια ενδιαφέροντα συμπεράσματα, αναλόγως του θέματος της ανάρτησης. Και το πλέον φαινομενικά ασήμαντο θέμα μπορεί να είναι αφετηρία για περαιτέρω ανάλυση, σκέψη, προβληματισμό ή και διασκέδαση.

3. Δε σβήνω σχόλια. Ο κάθε σχολιάζων αναλαμβάνει την ευθύνη αυτών που γράφει και βεβαίως η επιχειρηματολογία είναι όχι μόνο αποδεκτή, αλλά προσδοκώμενη, μέσα στη διαλεκτική οποιουδήποτε θέματος. Άρα, κάθε θέμα μπορεί να υπερβεί την ανάρτηση και αρκετές φορές ο διάλογος ή τα συμπεράσματα των σχολίων πιθανόν να είναι και ουσιαστικότερα της ίδιας της ανάρτησης.

4. Σιχαίνομαι τους υποκριτές και κόλακες. Συνεπώς, δεν εντυπωσιάζομαι από τους καταθέτοντες λιβανωτό και σμύρνα. Σέβομαι πολύ περισσότερο την ειλικρινή άποψη και την αντιπαράθεση, παρά τη συμφωνία του σχολιάζοντος με την οποιαδήποτε άποψή μου (η οποία άποψή μου μπορεί να είναι βλακώδης) και ανεξαρτήτως με το αν υπολήπτομαι τη νοημοσύνη μου, δε θεωρώ ότι έχω αποκλειστικότητα στις σοφίες. Τολμάτε να ρωτάτε, να αντιπαραθέσετε επιχείρημα, να με προβληματίσετε. Δεν το θεωρώ ούτε προσβλητικό ούτε το εκλαμβάνω προσωπικά ούτε θα πληγωθώ, αν η οποιαδήποτε άποψη δε συμφωνεί με τη δική μου. Ομοίως, τολμάτε και να σκέφτεστε.

5. Δε θεωρώ το ιστολόγιο social network. Kαλές οι καλημεροκαλησπέρες και τα φιλάκια, αλλά καλό θα είναι να μην υπερβαίνουν το μέτρο. (Ομιλώ για τους ασπαζόμενους καλημεροκαλησπερίζοντες σε μονοπωλιακή βάση).

6. Θεωρώ αυτονόητο ο κάθε σχολιάζων να διαβάζει πέρα από την ανάρτηση και τα σχόλια των άλλων, ώστε να μην επαναλαμβάνονται τα ίδια πράγματα ή μη μόνον αν δοθεί μια διαφορετική τους διάσταση.

7. Παρά την ενίοτε ειρωνική (φιλοπαίγμονα μάλλον) διάθεσή μου, είμαι καλοπροαίρετη και σε καμία περίπτωση δεν έχω σκοπό να προσβάλλω κάποιον από τους σχολιάζοντες ή ομιλητές. Δεν αποκλείεται όμως, πάντα μέσα σε όρια ευπρέπειας, να είμαι και κατά καιρούς δηκτική, όταν αντιλαμβάνομαι ότι κάποιος σχολιάζει με παρόμοια διάθεση. Ομοίως, κακή πρόθεση δεν έχω για κανέναν.

8. Άτομο το οποίο στρέφεται με κακεντρέχεια εναντίον άλλου σε ανάρτηση χωρίς να το ονομάζει, αλλά το ζωγραφίζει, να έχει το θάρρος να το κατονομάσει και εάν έχει σκοπό να ανοίξει μάχες, να τις συνεχίζει μέχρι τέλους ευθαρσώς. Mutatis mutandis το ίδιο υποχρεούμαι να κάνω κι εγώ. Ως αρχή όμως και ιδεολογία δεν αρέσκομαι στις προσωπικές αναρτήσεις που μετατρέπονται σε πεδία βολής· δε συμφωνούν με το γούστο μου.

9. Ο λογοκρίνων σχόλιό μου που θα το σβήσει, χάνει ως άτομο την εκτίμησή μου. Ανεξαρτήτως του κειμένου της ανάρτησης η έλλειψη επιχειρηματολογίας εις απάντησιν με οδηγεί στα εξής συμπεράσματα:
α) Ή το κείμενο της ανάρτησης δεν είναι προϊόν παραγωγής του ιστολόγου αλλά κλεψίτυπο
ή β) Δεν υπάρχει συνέπεια λόγου και πράττειν μεταξύ θέσεων και συμπεριφοράς του ιστολόγου
ή γ) (σε περίπτωση αντιγεγραμμένου post) το άτομο δεν έχει καν κατανοήσει το κείμενο που αντέγραψε και παρουσιάζει.

10. Μέσα στα αυτονόητα επίσης: ο παρουσιάζων το οποιοδήποτε θέμα να αναφέρει και τις πηγές του και τα σχετικά links. Προτιμώ να διαβάζω ένα άρθρο από το συγγραφέα του ή την πηγή του, παρά από τον παρουσιάζοντα - αντιγραφέα χωρίς λοιπές αναφορές, όπου συχνά παραποιείται και το αρχικό κείμενο.

11. Διαβάζω πολλά ιστολόγια, αλλά δε σχολιάζω πάντα. Αυτό σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι υποτιμώ τις αναρτήσεις. Δε θεωρώ όμως ότι το σχόλιο είναι υποχρεωτικό, ιδίως στις αναρτήσεις πληροφοριακού χαρακτήρα ή καλλιτεχνικής παραγωγής (μουσική, στίχοι κλπ.). Υπάρχει καιρός του ομιλείν και καιρός του σιωπάν. Πολλές φορές δε η ομιλία ή η ανάλυση υποβιβάζει το δημιούργημα.

12. Δε θεωρώ καμία απολύτως ανάρτηση ως λήξασα στο σχολιασμό της ή στη συζήτησή της ούτε κρίνω απαραίτητο να βρίσκεται στο προσκήνιο για να αποτελέσει έναυσμα συζήτησης. Με αυτή τη λογική, κρίνω ως μάλλον περιττό να ανατυπώσω παλαιά ανάρτηση, όπου χρειάζεται όμως, μπορώ να παραπέμψω.

13. Aν μου ζητηθεί μία απάντηση και οι θέσεις μου δεν έχουν αλλάξει, και η απάντηση αυτή βρίσκεται σε σχολιασμό μου άλλου ιστολογίου, θεωρώ απολύτως θεμιτό να παραπέμψω τους ερωτώντες με link στο συγκεκριμένο post. Oμοίως, θεωρώ απόλυτα τίμιο, εάν κάποιος από τους ιστολόγους ή τους σχολιαστές με καλύπτει σε μία θέση να παραπέμψω και στο συγκεκριμένο ιστολόγο ή σχολιαστή πάλι με link. (Τα παραπάνω στα πλαίσια του δυνατού και υπό την προϋπόθεση ότι θυμάμαι και πού βρίσκεται η συγκεριμένη απάντηση).

© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen, 7 Iουλίου 2008


Update Αθήνα, 6 Σεπτεμβρίου 2008

14. Σε ανώνυμη προσωπική επίθεση με χυδαιολογίες διατηρώ κάθε νόμιμο δικαίωμά μου να αποτανθώ στη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος. Αυτά τα σχόλια δεν υποχρεούμαι και να τα κρατήσω σε κοινή θέα. Προσβάλλουν την αισθητική μου.

Imprimatur

Όταν ήρθα στη Δανία τα Χριστούγεννα του 2005, έπεσα πάνω στη μεγάλη κρίση του Μωάμεθ. Θυμίζω τα γεγονότα: Η τοπική εφημερίδα Jyllands - Posten είχε δημοσιεύσει γελοιογραφίες του Μωάμεθ, που ξεσήκωσαν τότε τον Ισλαμικό κόσμο με συνεπακόλουθα να καίγονται οι δανέζικες σημαίες, να πυρπολούνται πρεσβείες και προξενεία της Δανίας στη Μέση Ανατολή, και να απειλείται το δανέζικο εξαγωγικό εμπόριο, αφού ο Αραβικός κόσμος απέκλεισε τα δανέζικα προϊόντα με εμπάργκο. Σ’ όλα αυτά προστέθηκαν και απειλές για τη ζωή δημοσιογράφων. Πρακτική συνήθης για φονταμενταλιστές, παρόμοια είχαν αντιδράσει εξάλλου και παλιότερα για το συγγραφέα των “Σατανικών Στίχων” Salman Rushdie.

Ο φονταμενταλισμός όμως δεν είναι αποκλειστικό χαρακτηριστικό των μουσουλμάνων. Οι χριστιανοί πρώτοι και καλύτεροι εξέδωσαν Index Librorum Prohibitorum ήδη από το 1529 στην Ολλανδία και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ακολούθησε. Επιβλήθηκε λογοκρισία στον έντυπο λόγο κι όλα τα βιβλία που περνούσαν επιτυχώς την εκκλησιαστική επιθεώρηση έφεραν στην πρώτη τους σελίδα την ένδειξη “nihil obstat” ή “imprimatur”.
Η χθεσινή όμως μέρα, η 10η Μαΐου στάθηκε σημαδιακή στην ιστορία της λογοκρισίας και της ελευθεροτυπίας. Στις 10 Μαΐου του 1768 φυλακίστηκε ο John Wilkes, ριζοσπάστης δημοσιογράφος και πολιτικός στην Αγγλία του 18ου αιώνα για ένα επικριτικό άρθρο για το Γεώργιο Γ’ που δημοσίευσε στην εφημερίδα “North Briton”, ενώ στη Ναζιστική Γερμανία του 1933, ίδια μέρα – 10 του Μάη καίγονται βιβλία μαζικά.
Παρόμοιες σκηνές λογοκρισίας είδε και η Ελλάδα, όχι μόνο στην εποχή του ψυχρού πολέμου ή κατά την περίοδο δικτατοριών. Σάλο είχε προκαλέσει η ταινία του Σκορτσέζε «Ο Τελευταίος Πειρασμός» πάνω στο ομώνυμο βιβλίο του Καζαντζάκη με στίφη ευλαβών χριστιανών να επελαύνουν εν πλήρει ταπεινότητι στις κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας πριν κάποια χρόνια και σεμνά να βανδαλίζουν κινηματογραφικές οθόνες και καθίσματα κινηματογραφικών αιθουσών, ενώ το βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη “Mι εις τη νι”, θα ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών όχι μόνο σε ανοιχτούς χώρους και πλατείες (όπου αυτόπτες μάρτυρες θέλουν και τον Ψωμιάδη «ως αγανακτισμένο πολίτη» να συμμετέχει στην ομαδική καύση του βιβλίου), αλλά ακόμη και στην αίθουσα του Δικαστικού Μεγάρου στη Θεσσαλονίκη, όταν δεκάδες μέλη χριστιανικών και παραχριστιανικών οργανώσεων όρμησαν κατά την ακροαματική διαδικασία της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων για την απόσυρση του βιβλίου.
Το σκηνικό είναι γνωστό και η ιστορία επαναλαμβάνεται. Το είδαμε και ως σενάριο και στην ταινία του François Truffaut “Fahrenheit 451” του 1966, η οποία βασιζόταν πάνω σ’ ένα βιβλίο του Ray Bradbury με τον ίδιο τίτλο, που είχε δημοσιευτεί το 1951. Η υπόθεση της ταινίας είναι η εξής: Σε μια μελλοντική απολυταρχική κοινωνία, όπου και το διάβασμα απαγορεύεται, τα βιβλία καίγονται από την πυροσβεστική υπηρεσία στους 451 βαθμούς Φαρενάιτ (θερμοκρασία ανάφλεξης του χαρτιού). Ένας πυροσβέστης σταδιακά προβληματίζεται μέσα από τη γνωριμία μιας γυναίκας κι αρχίζει να διαβάζει, με αποτέλεσμα να γίνει και κυβερνητικός στόχος και τέλος να δραπετεύσει στην «Πόλη των Βιβλίων», όπου κάθε άνθρωπος αποστηθίζει και το αγαπημένο του βιβλίο για να μη χαθεί η γνώση.

Το φιλμ το ξαναέφερα στη μνήμη πέρσι και απηύθυνα πρόσκληση για ομαδικό παιχνίδι. Αν ζούσαμε σε μια παρόμοια κοινωνία, ποιο θα ήταν το βιβλίο αυτό που θα επέλεγαν να αποστηθίσουν και γιατί.
Ένας φίλος με εξέπληξε. «Τι σου φέρνει στο μυαλό το δίλημμα του Χαλίφη Ομάρ;», με ρωτάει.
Τι ήξερα για το Δίλημμα του Χαλίφη Ομάρ; Έχει να κάνει με την πυρκαγιά τον 7ο μ.Χ αιώνα στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, η οποία αποδώθηκε μεν στον Χαλίφη Ομάρ, αλλά δεν αποδεικνύεται ιστορικά ότι αυτός ήταν και ο εμπρηστής. Eπιπλέον, υπάρχουν ιστορικές ενδείξεις ότι πίσω από τα επεισόδια ήταν ο χριστιανός επίσκοπος Αλεξανδρείας Θεόφιλος, που αντιμετώπιζε τότε προβλήματα μέσα στις χριστιανικές φράξιες με το Μονοφυσιτισμό.
Ο Χαλίφης Ομάρ λοιπόν ή έβαλε φωτιά ή αρνήθηκε να τη σβήσει όταν είδε ότι μπήκε και αναφέρεται να λέει στον υπασπιστή του: «Αν πιστεύεις ότι τα βιβλία εκεί πέρα έρχονται απ’ το στόμα του Θεού, τότε δε χρειάζονται. Αν πάλι τίποτα το θείο δεν υπάρχει σ’ αυτά, πάλι δε χρειάζονται. Κάψτα».
Κι άλλη μια έκπληξη. Μια άλλη φίλη μου λέει: «έχω έναν φίλο τρελό, συγγραφέα ταλαντούχο και καλλιτέχνη, που μου είπε ότι ο διάβολος έβαλε το χέρι του στην καταστροφή της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, έτσι ώστε η παλιά γνώση να γίνει στάχτες και καινούργια βιβλία να γραφτούν».
Ριζοσπαστική άποψη, κι αν υπάρχει διάβολος που να ενδιαφέρεται όντως τόσο για τη γνώση, ίσως και να γινόμουν και ενθουσιώδης οπαδός του. Εξάλλου, οι εκπρόσωποι του θεού επί της γης, σε όποιο θρήσκευμα κι αν ανήκουν, πάντα Index Librorum Prohibitorum εκδίδουν, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της υδρογείου ήδη από την εποχή του κοσμικού ωού.

______________

Σημ: Στους συνδέσμους της ανάρτησης ενσωμάτωσα Index Librorum Prohibitorum από το 1557 μέχρι το 1966. Στους απαγορευμένους συγγραφείς και τίτλους δεν περιλαμβάνονται μόνο οι μεγάλοι αιρετικοί, όπως ο Hobbes, ο Montaigne, o Zola ή ο Jean - Paul Sartre, αλλά ακόμη και οι μύθοι του La Fontaine! Πιθανόν και “Ο Λύκος με τα επτά κατσικάκια” να αποτελεί ομοίως επικίνδυνο ανάγνωσμα, που απομακρύνει τη νεολαία από τα χρηστά ήθη και προάγει την αίρεση και την αθεΐα. Kαι τι άραγε το εκμαυλιστικό έχουν “Οι Άθλιοι” του Ουγκώ ή το μεγάλο λεξικό του Pierre Larousse σε σχέση με την Παλαιά Διαθήκη, όπου ναι μεν ο Μέγας Γιαχβέ καταστρέφει τα Σόδομα και τα Γόμορρα ή μετατρέπει σε στήλη άλατος τη γυναίκα του Λωτ, όταν η τελευταία θέλησε να κοιτάξει την πόλη της, αλλά αφήνει ατιμώρητο τον ίδιο το Λωτ και τις θυγατέρες του, όταν συνάπτουν άνομες σχέσεις μεταξύ τους «ίνα μη χαθεί το σπέρμα αυτού» (!)

© Ελένη Καλλιανέζου